8 października tego roku opublikowany został Specjalny Raport IPCC dotyczący ograniczenia globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C.
Pracujemy obecnie nad oficjalnym tłumaczeniem Podsumowania dla
Decydentów, z myślą o opublikowaniu go na stronie IPCC (podobnie, jak
wcześniej Podsumowania dla Decydentów I Grupy Roboczej 5 Raportu IPCC).
Proces recenzji tłumaczenia jest w toku, ale uznaliśmy, że ze względu
na zbliżającą się konferencję COP24 w Katowicach, opublikujemy na
portalu roboczą wersję tłumaczenia.

Czytaj część A.

B. Prognozowana zmiana klimatu, potencjalne skutki i zagrożenia

B1.
Modele klimatyczne przewidują znaczące różnice w regionalnych
charakterystykach klimatycznych pomiędzy klimatem dzisiejszym i
cieplejszym o 1,5°C,7 oraz między klimatem cieplejszym o 1,5°C a 2°C.8 Różnice te obejmują wzrost: średniej temperatury w większości regionów lądowych i oceanicznych (wysoki poziom ufności), temperatur maksymalnych w większości zamieszkanych regionów (wysoki poziom ufności), silnych opadów w kilku regionach (średni poziom ufności) oraz prawdopodobieństwa występowania susz i deficytów opadów w niektórych regionach (średni poziom ufności). {3.3}

B1.1. Dane dotyczące zmian niektórych ekstremów klimatycznych i
pogodowych wskutek globalnego ocieplenia o około 0,5°C wspierają
wniosek, że dodatkowe 0,5°C ocieplenia w porównaniu z obecnym wiąże się z
kolejnymi zauważalnymi zmianami w tych ekstremach (średni poziom ufności).
Przewiduje się, że przy globalnym ociepleniu do 1,5°C w porównaniu z
poziomem sprzed epoki przemysłowej, dojdzie do specyficznych
regionalnych zmian klimatu, w tym wzrostu temperatur ekstremalnych w
wielu regionach (wysoki poziom ufności), wzrostu częstotliwości, intensywności i/lub ilości intensywnych opadów w kilku regionach (wysoki poziom ufności)
oraz wzrostu intensywności lub częstotliwości występowania susz w
niektórych regionach (średni poziom ufności). {3.2, 3.3.1, 3.3.2, 3.3.3,
3.3.4, Tabela 3.2}

B1.2. Prognozuje się większy niż GMST wzrost ekstremów ciepła na lądach (wysoki poziom ufności):
temperatura podczas ekstremalnie gorących dni w umiarkowanych
szerokościach geograficznych wzrośnie o około 3°C przy globalnym
ociepleniu wynoszącym 1,5°C i o około 4°C przy ociepleniu o 2°C, a
temperatura najchłodniejszych nocy w wysokich szerokościach
geograficznych przy ociepleniu (globalnym) o 1,5°C będzie wyższa o około
4,5°C, a przy ociepleniu (globalnym) o 2°C o około 6°C (wysoki poziom ufności).
Przewiduje się, że liczba dni gorących wzrośnie w większości regionów
lądowych, przy czym największy wzrost nastąpi w regionach tropikalnych
(wysoki poziom ufności). {3.3.1, 3.3.2, Ramka Międzyrozdziałowa 8 w
Rozdziale 3}

B1.3. Przewiduje się, że w niektórych regionach zagrożenia
związane z suszami i deficytem opadów atmosferycznych będą przy
globalnym ociepleniu o 2°C wyższe niż w przypadku ocieplenia o 1,5°C (średni poziom ufności).
Przewiduje się, że w różnych regionach półkuli północnej, położonych w
wysokich szerokościach geograficznych i/lub wysoko nad poziomem morza,
we wschodniej Azji i wschodniej Ameryce Północnej, zagrożenia związane z
intensywnymi opadami atmosferycznymi będą przy globalnym ociepleniu o
2°C większe niż w przypadku 1,5°C (średni poziom ufności).
Przewiduje się, że intensywne opady związane z cyklonami tropikalnymi
będą przy ociepleniu o 2°C większe niż przy ociepleniu o 1,5°C (średni poziom ufności).
W innych regionach prognozy zmian występowania intensywnych opadów
atmosferycznych przy ociepleniu o 2°C w porównaniu z 1,5° są obarczone
dużym stopniem nieufności. Przewiduje się, że w skali globu intensywność
opadów będzie przy ociepleniu o 2,0°C większa niż przy ociepleniu o
1,5°C (średni poziom ufności). W wyniku wzrostu intensywności
opadów przewiduje się, że powierzchnia lądów objęta zagrożeniem
powodziowym będzie przy ociepleniu o 2°C większa niż przy ociepleniu o
1,5°C (średni poziom ufności). {3.3.1, 3.3.3, 3.3.4, 3.3.5, 3.3.6}

B2. Przewiduje się, że przy ociepleniu o 1,5°C średni wzrost
światowego poziomu morza do 2100 r. będzie o około 0,1 metra niższy niż
przy ociepleniu o 2°C (średni poziom ufności). Poziom morza będzie nadal się podnosić długo po roku 2100 (wysoki poziom ufności),
a skala i tempo tego wzrostu zależą od przyszłych scenariuszy emisji.
Wolniejsze tempo wzrostu poziomu morza daje większe możliwości adaptacji
dla systemów antropogenicznych i środowiska naturalnego małych wysp,
nisko położonych obszarów nabrzeżnych i delt (średni poziom ufności). {3.3, 3.4, 3.6}

B2.1. Prognozy na podstawie symulacji modelami sugerują, że
orientacyjny średni wzrost światowego poziomu morza (w stosunku do
okresu 1986-2005) wyniesie od 0,26 do 0,77 m do 2100 r. w przypadku
globalnego ocieplenia o 1,5°C, czyli o 0,1 m (0,04-0,16 m) mniej niż w
przypadku globalnego ocieplenia o 2°C (średni poziom ufności).
Obniżenie wzrostu średniego poziomu morza o 0,1 m oznacza, że liczba
osób narażonych na związane z tym ryzyko byłaby przy założeniu liczby
ludności z 2010 roku i braku adaptacji nawet o 10 mln mniejsza (średni poziom ufności). {3.4.4, 3.4.5, 4.3.2}

B2.2. Poziom morza będzie nadal wzrastał po roku 2100, nawet jeśli globalne ocieplenie w XXI wieku zostanie ograniczone do 1,5°C (wysoki poziom ufności).
Niestabilność l lodowców szelfowych Antarktydy i/lub nieodwracalna
utrata lądolodu Grenlandii mogłyby spowodować wielometrowy wzrost
poziomu morza na przestrzeni od setek do tysięcy lat. Niestabilności te
mogą zostać uruchomione globalnym ociepleniem o 1,5-2°C (średni poziom ufności). {3.3.9, 3.4.5, 3.5.2, 3.6.3, Ramka 3.3, Rysunek SPM.2}

B2.3. Rosnące ocieplenie zwiększa narażenie ludzi i środowiska
naturalnego małych wysp, nisko położonych obszarów nabrzeżnych i delt na
zagrożenia będące skutkiem wzrostu poziomu morza, związane ze wzmożonym
przenikaniem słonej wody do pokładów wodonośnych, oraz zalewaniem
powodującym szkody w infrastrukturze (wysoki poziom ufności).
Ryzyko związane z podnoszeniem się poziomu morza jest przy ociepleniu o
2°C wyższe niż przy ociepleniu o 1,5°C. Przy globalnym ociepleniu o
1,5°C wolniejsze tempo wzrostu poziomu morza zmniejsza te zagrożenia,
dając większe możliwości adaptacji, w tym zarządzania naturalnymi
ekosystemami nabrzeżnymi i ich odbudowa, oraz umacnianiem infrastruktury
(średni poziom ufności). {3.4.5, Rysunek SPM.2, Ramka 3.5}

B3. Przewiduje się, że wpływ ocieplenia o 1,5°C na różnorodność
biologiczną i ekosystemy na lądach, wliczając w to utratę i wymieranie
gatunków, będzie niższy niż wpływ ocieplenia o 2°C. Przewiduje się, że
ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C w porównaniu z 2°C ograniczy
presję na ekosystemy lądowe, słodkowodne i przybrzeże oraz pozwoli
zachować więcej usług świadczonych przez nie ludziom (wysoki poziom ufności). (Rysunek SPM.2) {3.4, 3.5, Ramka 3.4, Ramka 4.2, Ramka Międzyrozdziałowa 8 w Rozdziale 3}

B3.1. Przewiduje się, że przy ociepleniu o 1,5°C, spośród 105 000 przebadanych gatunków,9
6% owadów, 8% roślin i 4% kręgowców utraci ponad połowę swojego zasięgu
geograficznego. Przy ociepleniu o 2°C będzie to odpowiednio 18% owadów,
16% roślin i 8% kręgowców (średni poziom ufności). Wpływ innych
zagrożeń dla bioróżnorodności, takich jak pożary lasów czy
rozprzestrzenianie się gatunków inwazyjnych, jest przy ociepleniu o
1,5°C niższy niż przy ociepleniu o 2°C (wysoki poziom ufności). {3.4.3, 3.5.2}

B3.2. Przewiduje się, że około 4% (przedział międzykwartylowy
2-7%) powierzchni lądów doświadczy przekształcenia z jednego rodzaju
ekosystemu na inny przy ociepleniu o 1°C, w porównaniu do 13% (przedział
międzykwartylowy 8-20%) przy ociepleniu o 2°C (średni poziom ufności). Wskazuje to, że zagrożony obszar będzie przy ociepleniu o 1,5°C około 50% mniejszy w porównaniu z ociepleniem o 2°C (średni poziom ufności). {3.4.3.1, 3.4.3.5}

B3.3. Położona w wysokich szerokościach geograficznych tundra i
lasy borealne są szczególnie zagrożone degradacją i stratami
spowodowanymi zmianą klimatu, a zakrzaczenia już wdzierają się w obszary
tundry (wysoki poziom ufności), przy czym w miarę postępowania
ocieplenia proces ten będzie się nasilał. Przewiduje się, że
ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C względem 2°C, w skali
stuleci zapobiegnie rozmarznięciu wieloletniej zmarzliny o powierzchni
od 1,5 do 2,5 mln km2 (średni poziom ufności). {3.3.2, 3.4.3, 3.5.5}

B4. Przewiduje się, że ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C
porównaniu do tego o 2°C ograniczy wzrost temperatury oceanów, a także
związany z tym wzrost zakwaszenia wody morskiej, a także spadek
koncentracji tlenu w oceanach (wysoki poziom ufności). W związku z
tym przewiduje się, że ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C
zmniejszy zagrożenia dla morskiej bioróżnorodności, rybołówstwa i
ekosystemów a w konsekwencji ich usług świadczonych przez nie ludzkości,
co potwierdzają niedawne zmiany w ekosystemach arktycznych związanych z
lodem morskim i ekosystemach raf koralowych ciepłych wód (wysoki poziom ufności). {3.3, 3.4, 3.5, Ramki 3.4, 3.5}

B4.1. Istnieje wysoki poziom ufności, że prawdopodobieństwo
wolnego od lodu Oceanu Arktycznego w lecie jest znacznie niższe przy
globalnym ociepleniu o 1,5°C niż przy 2°C. Przy ociepleniu o 1,5°C
prognozuje się jedno lato arktyczne bez lodu morskiego na stulecie. Przy
ociepleniu o 2°C prawdopodobieństwo to wzrasta do co najmniej jednego
na dekadę. Skutki przekroczenia progu temperatury [1,5°C] są odwracalne
dla pokrywy lodowej Arktyki w skali dziesięcioleci (wysoki poziom ufności). {3.3.8, 3.4.4.7}

B4.2. Przewiduje się, że globalne ocieplenie o 1,5°C spowoduje
przesunięcie się obszaru występowania wielu gatunków morskich w wyższe
szerokości geograficzne, jak również spowoduje wzrost szkód w wielu
ekosystemach. Oczekuje się również, że skutkiem tego będzie zmniejszenie
zasobów przybrzeżnych, powodujące zmniejszenie wydajności rybołówstwa i
akwakultury (zwłaszcza na niskich szerokościach geograficznych).
Przewiduje się, że zagrożenia związane ze zmianą klimatu będą wyższe
przy ociepleniu o 2°C niż o 1,5°C (wysoki poziom ufności). Przewiduje się m.in., że rafy koralowe zmniejszą się o kolejne 70-90% przy ociepleniu o 1,5°C (wysoki poziom ufności),
z większymi stratami (>99%) przy ociepleniu o 2°C (bardzo wysoki
poziom ufności
). Ryzyko nieodwracalnej utraty wielu ekosystemów morskich
i przybrzeżnych wzrasta wraz z postępowaniem globalnego ocieplenia,
zwłaszcza przy wzroście temperatury o 2°C lub większym (wysoki poziom ufności). {3.4.4.4, Ramka 3.4}

B4.3. Przewiduje się, że stopień zakwaszenia oceanów spowodowany wzrostem stężenia CO2
związanym z globalnym ociepleniem o 1,5°C nasili niekorzystne
następstwa ocieplenia, a jeszcze bardziej przy ociepleniu o 2°C,
wpływając na wzrost, rozwój, zwapnienie i przeżywalność szerokiego
wachlarza gatunków, np. od glonów po ryby, a tym samym ich obfitość (wysoki poziom ufności). {3.3.10, 3.4.4}

B4.4. Oddziaływanie zmiany klimatu na oceany obejmuje rosnące
zagrożenia dla rybołówstwa i akwakultury poprzez wpływ na fizjologię,
przeżywalność, siedliska, reprodukcję, zapadalność na choroby i ryzyko
związane z gatunkami inwazyjnymi (średni poziom ufności), ale
przewiduje się, że przy globalnym ociepleniu o 1,5°C zagrożenia te będą
mniejsze niż przy ociepleniu o 2°C. Przykładowo, jeden z globalnych
modeli rybołówstwa przewiduje zmniejszenie rocznych światowych połowów
morskich o około 1,5 mln ton w scenariuszu ocieplenia o 1,5°C w
porównaniu z ich spadkiem o ponad 3 mln ton w scenariuszu ocieplenia o
2°C (wysoki poziom ufności). {3.4.4.4, Ramka 3.4}

B5. Przewiduje się wzrost związanych z klimatem zagrożeń dla
zdrowia, źródeł utrzymania, bezpieczeństwa żywnościowego, zaopatrzenia w
wodę, bezpieczeństwa ludzi i wzrostu gospodarczego wraz z globalnym
ociepleniem o 1,5°C oraz dalsze ich nasilenie przy wzroście o 2°C.
(Rysunek SPM.2) {3.4, 3.5, 5.2, Ramka 3.2, Ramka 3.3, Ramka 3.5, Ramka
3.6, Ramka 6 w Rozdziale 3, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4,
Ramka Międzyrozdziałowa 12 w Rozdziale 5, 5.2}

B5.1. Wśród populacji szczególnie narażonych na negatywne
konsekwencje globalnego ocieplenia o 1,5°C lub więcej znajduje się
ludność nieuprzywilejowana i podatne na zagrożenia grupy ludności,
niektóre ludy autochtoniczne oraz społeczności lokalne utrzymujące się z
rolnictwa lub użytkowania obszarów przybrzeżnych (wysoki poziom ufności).
Do regionów zagrożonych w szczególnie wysokim stopniu należą ekosystemy
arktyczne, regiony suche, małe rozwijające się państwa wyspiarskie oraz
kraje najsłabiej rozwinięte (wysoki poziom ufności). Wraz ze
wzrostem globalnego ocieplenia w niektórych populacjach spodziewany jest
wzrost ubóstwa i pogarszanie się warunków życia; ograniczenie
globalnego ocieplenia do 1,5°C w porównaniu z 2°C może zmniejszyć do r.
2050 liczbę osób zagrożonych zarówno niebezpiecznymi zjawiskami
klimatycznymi jak i ubóstwem nawet o kilkaset milionów (średni poziom ufności).
{3.4.10, 3.4.11, Ramka 3.5, Ramka 6 Międzyrozdziałowa w Rozdziale 3,
Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4, Ramka Międzyrozdziałowa 12 w
Rozdziale 5, 4.2.2.2.2, 5.2.1, 5.2.2, 5.2.2, 5.2.3, 5.6.3}

B5.2.
Przewiduje się, że jakikolwiek wzrost poziomu globalnego ocieplenia
będzie miał wpływ na zdrowie ludzkie, przede wszystkim negatywny (wysoki
poziom ufności
). Prognozowane ryzyko związane z zachorowaniami i
śmiertelnością w wyniku upałów jest mniejsze dla ocieplenia o 1,5°C niż
2°C (wysoki poziom ufności), podobnie jest dla śmiertelności
związanej z ozonem, w przypadku gdy emisje związane z tworzeniem się
ozonu utrzymają się na wysokim poziomie (wysoki poziom ufności). Wyspy
ciepła często wzmacniają wpływ fal upałów w miastach (wysoki poziom ufności).
Prognozuje się, że przy wzroście ocieplenia z 1,5°C do 2°C wzrośnie
ryzyko zagrożeń chorobami przenoszonymi przez wektory, takimi jak
malaria i denga, m.in. na skutek potencjalnych zmian w ich zasięgu
występowania (wysoki poziom ufności). {3.4.7, 3.4.8, 3.5.5.8}

B5.3. Przewiduje się, że w wyniku ograniczenia ocieplenia do
1,5°C w porównaniu do 2°C, nastąpi mniejsza redukcja plonów netto
kukurydzy, ryżu, pszenicy i potencjalnie innych upraw zbóż, szczególnie w
Afryce Subsaharyjskiej, Azji Południowo-Wschodniej oraz Ameryce
Środkowej i Południowej, oraz zależna od stężenia atmosferycznego CO2
wartość odżywcza ryżu i pszenicy (wysoki poziom ufności). Prognozy
spadku dostępności żywności dla Sahelu, Afryki Południowej, regionu
Morza Śródziemnego, Europy Środkowej i Amazonii dla ocieplenia o 2°C są
gorsze niż dla ocieplenia o 1,5°C (średni poziom ufności).
Przewiduje się, że wzrost temperatury będzie miał niekorzystny wpływ na
zwierzęta gospodarskie w stopniu zależnym od zmian jakości paszy,
rozprzestrzeniania się chorób i dostępności zasobów wodnych (wysoki
poziom ufności
). {3.4.6, 3.5.4, 3.5.5, Ramka 3.1, Ramka
Międzyrozdziałowa 6 w rozdziale 3, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale
4}

B5.4. Zależnie od przyszłych warunków społeczno-gospodarczych,
ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C może, w porównaniu z
ociepleniem o 2°C, zmniejszyć odsetek ludności świata narażonej na stres
wodny spowodowany zmianami klimatu nawet o 50%, chociaż występują tu
znaczne różnice zależne od regionu (średni poziom ufności).
Ograniczenie ocieplenia do 1,5°C, w porównaniu do 2°C, ograniczy stres
wodny na terenie wielu małych rozwijających się państw wyspiarskich
wynikający z prognozowanego pustynnienia (średni poziom ufności). {3.3.5, 3.4.2, 3.4.8, 3.5.5, Ramka 3.2, Ramka 3.5, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4}

B5.5. Przewiduje się, że zagrożenia zagregowanego globalnego
wzrostu gospodarczego będące skutkiem zmiany klimatu będą do końca
obecnego stulecia niższe w scenariuszu ocieplenia o 1,5°C niż przy
ociepleniu o 2°C10 (średni poziom ufności). Nie obejmuje to
kosztów mitygacji (ograniczania zmiany klimatu), inwestycji
adaptacyjnych i korzyści z adaptacji. Przewiduje się, że kraje położone w
strefie międzyzwrotnikowej oraz strefie podzwrotnikowej półkuli
południowej odczują największy wpływ zmiany klimatu na wzrost
gospodarczy, jeżeli ocieplenie klimatu wzrośnie z 1,5°C do 2°C (średni poziom ufności). {3.5.2, 3.5.3}

B5.6. Przy wzroście globalnego ocieplenia z 1,5°C do 2°C rośnie
narażenie na liczne i nakładające się zagrożenia klimatyczne, co podnosi
liczbę osób narażonych i podatnych na ubóstwo w Azji i Afryce (wysoki poziom ufności).
Przy wzroście globalnego ocieplenia z 1,5°C do 2°C zagrożenia w
sektorach energetycznym, żywnościowym i wodnym mogą nakładać się w
przestrzeni i czasie, wywołując nowe i wzmacniając obecne zagrożenia,
narażenia i podatności na ryzyka, które mogą dotykać rosnącej liczby
ludzi i regionów (średni poziom ufności). {Ramka 3.5, 3.3.1, 3.4.5.3,
3.4.5.6, 3.4.11, 3.5.4.9}

B5.7. Istnieje wiele dowodów na to, że od czasu AR5 szacowane
poziomy ryzyka wzrosły dla globalnego ocieplenia o 2°C dla czterech z
pięciu obszarów zagrożeń (ang. Reasons for Concern, RFC) (wysoki poziom
ufności
). Zmiany ryzyka zależne od stopnia wzrostu temperatury globalnej
są obecnie następujące: z wysokiego do bardzo wysokiego przy wzroście z
1,5°C do 2°C dla RFC1 (dotyczy systemów unikalnych i zagrożonych) (wysoki poziom ufności);
z umiarkowanego do wysokiego przy wzroście z 1,0°C do 1,5°C dla RFC2
(dotyczy ekstremalnych zjawisk pogodowych) (średni poziom ufności); z
umiarkowanego do wysokiego przy wzroście z 1,5°C do 2°C dla RFC3
(dotyczy rozkładu następstw) (wysoki poziom ufności); od
umiarkowanego do wysokiego przy wzroście z 1,5°C do 2,5°C dla RFC4
(dotyczy globalnej sumy następstw) (średni poziom ufności); oraz od
umiarkowanego do wysokiego ryzyka przy wzroście z 1°C do 2,5°C dla RFC5
(dotyczy wyjątkowych zdarzeń w wielkiej skali) (średni poziom ufności). (Rysunek SPM.2) {3.4.13; 3.5, 3.5.2}

Rysunek
SPM.2: Pięć obszarów zagrożeń (ang. Reasons for Concern, RFC),
wprowadzonych w trzecim raporcie oceniającym IPCC (TAR), wytycza ramy
pozwalające wskazać najważniejsze obszary ryzyka dla różnych sektorów i
regionów. RFC pokazują konsekwencje globalnego ocieplenia dla systemów
antropogenicznych i środowiska naturalnego. Skutki i/lub obszary ryzyka
dla każdego RFC (zagrożenia) są oparte na przeglądzie najnowszej
literatury naukowej. Podobnie jak w AR5, publikacje naukowe wykorzystano
do eksperckiej oceny wielkości globalnego ocieplenia, przy których
poziomy wpływu i/lub ryzyka są niewykrywalne, umiarkowane, wysokie lub
bardzo wysokie. Wybór oddziaływań i ryzyk dla systemów naturalnych,
zarządzanych i ludzkich na dolnym rysunku ma charakter poglądowy i z
założenia nie jest wyczerpujący. RFC1 Systemy unikalne i zagrożone:
systemy antropogeniczne i ekosystemy, które mają ograniczony zasięg
geograficzny, wynikający z warunków klimatycznych, są endemiczne lub w
inny sposób specyficzne. Przykładami są rafy koralowe, Arktyka i jej
rdzenna ludność, lodowce górskie i miejsca o szczególnie dużej
bioróżnorodności. RFC2 Ekstremalne zdarzenia pogodowe: zagrożenia
dla zdrowia ludzkiego, źródeł utrzymania, aktywów i ekosystemów
wynikające z ekstremalnych zdarzeń pogodowych, takich jak fale upałów,
ulewne deszcze, susze i związane z nimi pożary oraz powodzie
przybrzeżne. RFC3 Rozkład następstw: ryzyko/następstwa, które
nieproporcjonalnie wpływają na określone grupy z powodu nierównomiernego
rozkładu fizycznych zagrożeń związanych ze zmianami klimatycznymi,
narażenia lub podatności na zagrożenia. RFC4 Globalna suma następstw: globalne szkody finansowe, degradacja oraz utrata ekosystemów i bioróżnorodności na skalę globalną. RFC5 Wyjątkowe zdarzenia wielkoskalowe:
stosunkowo duże, gwałtowne i czasami nieodwracalne zmiany w systemach
spowodowane globalnym ociepleniem. Przykłady obejmują rozpad lądolodów
Grenlandii i Antarktydy. {3.4, 3.5, 3.5.2.1, 3.5.2.2, 3.5.2.3, 3.5.2.4,
3.5.2.5, 5.4.1 5.5.3, 5.6.1, Ramka 3.4} Kliknij, aby powiększyć.

B6. Potrzeby adaptacyjne będą w większości przypadków mniejsze dla globalnego ocieplenia o 1,5°C niż dla ocieplenia o 2°C (wysoki poziom ufności).
Można podjąć wiele działań adaptacyjnych, mogących ograniczyć
zagrożenia związane ze zmianą klimatu (wysoki poziom ufności). Istnieją
granice możliwości adaptacji i zdolności adaptacyjnych niektórych
systemów antropogenicznych i środowiska naturalnego w przypadku
globalnego ocieplenia o 1,5°C, co wpływa na możliwe (związane z nimi)
straty (średni poziom ufności). Liczba i dostępność opcji adaptacji zależy od sektora (średni poziom ufności). {Tabela 3.5, 4.3, 4.5, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4, Ramka Międzyrozdziałowa 12 w Rozdziale 5}

B6.1. Szeroki zakres dostępnych możliwości adaptacji pozwala na
zmniejszenie zagrożeń dla ekosystemów naturalnych i zarządzanych przez
ludzi (np. adaptacja oparta na ekosystemach, przywracanie ekosystemów
oraz unikanie degradacji i wylesiania, zarządzanie bioróżnorodnością,
zrównoważona akwakultura, wiedza lokalna i wiedza ludności
autochtonicznej), zagrożeń związanych z podnoszeniem się poziomu morza
(np. ochrona i umacnianie wybrzeży) oraz zagrożeń dla zdrowia, środków
do życia, żywności, wody i wzrostu gospodarczego, szczególnie na
terenach wiejskich (np. efektywne nawadnianie, sieci bezpieczeństwa
socjalnego, zarządzanie ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi i
współdzielenie ryzyka, adaptacja oparta na społecznościach lokalnych) i
miejskich (np. zielona infrastruktura, zrównoważone gospodarowanie
gruntami i planowanie oraz zrównoważone gospodarowanie zasobami wodnymi)
(średni poziom ufności). {4.3.1, 4.3.2, 4.3.3, 4.3.5, 4.5.3, 4.5.4, 5.3.2, Ramka 4.2, Ramka 4.3, Ramka 4.6, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4}

B6.2. Przy ociepleniu o 2°C adaptacja będzie większym wyzwaniem
dla ekosystemów, produkcji żywności i systemów opieki zdrowotnej niż
przy ociepleniu o 1,5°C (średni poziom ufności). Przewiduje się,
że niektóre wrażliwe regiony, w tym małe wyspy i kraje najsłabiej
rozwinięte, doświadczą wielu poważnych i powiązanych ze sobą zagrożeń
klimatycznych, nawet przy globalnym ociepleniu o 1,5°C (wysoki poziom ufności).
{3.3.1, 3.4.5, Ramka 3.5, Tabela 3.5, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w
Rozdziale 4, 5.6, Ramka Międzyrozdziałowa 12 w Rozdziale 5, Ramka 5.3}

B6.3. Granice zdolności adaptacyjnych można osiągnąć już przy
ociepleniu o 1,5°C, a przy wyższych poziomach ocieplenia konsekwencje,
zróżnicowane dla różnych sektorów i miejsc, będą wyraźniejsze zależnie
od wrażliwości regionów, ekosystemów i zdrowia ludzkiego (średni poziom ufności) {Ramka Międzyrozdziałowa 12 w Rozdziale 5, Ramka 3.5, Tabela 3.5}

7. „Wyraźne” jest używane w znaczeniu, że co najmniej dwie trzecie
modeli klimatycznych pokazuje ten sam kierunek zmian w tej samej skali
siatki, a różnice dla większych regionów są statystycznie znaczące.

8. Przewidywane
zmiany w następstwach między różnymi poziomami globalnego ocieplenia są
określane w odniesieniu do zmian średniej globalnej temperatury
powietrza przy powierzchni Ziemi.

9. Zgodnie z wcześniejszymi badaniami, w przykładzie podano liczby z jednej z ostatnich metaanaliz.

10. Wpływ
na wzrost gospodarczy odnosi się tu do zmian w PKB. Wiele następstw,
takich jak utrata życia ludzkiego, dziedzictwa kulturowego i usług
ekosystemowych, jest trudnych do oszacowania i wyceny.

Tłumaczenie: Marcin Popkiewicz, Aleksandra Kardaś, Anna Sierpińska i Szymon Malinowski.

Specjalny Raport IPCC – podsumowanie dla decydentów
Wstęp i część A
część B
część C
część D