Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. D

8 października tego roku opublikowany został Specjalny Raport IPCC dotyczący ograniczenia globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C. Pracujemy obecnie nad oficjalnym tłumaczeniem Podsumowania dla Decydentów, z myślą o opublikowaniu go na stronie IPCC (podobnie, jak wcześniej Podsumowania dla Decydentów I Grupy Roboczej 5 Raportu IPCC). Proces recenzji tłumaczenia jest w toku, ale uznaliśmy, że ze względu na zbliżającą się konferencję COP24 w Katowicach, opublikujemy na portalu roboczą wersję tłumaczenia.

Czytaj część C.

D. Wzmocnienie globalnej odpowiedzi w kontekście zrównoważonego rozwoju i działań na rzecz eliminacji ubóstwa

D1. Szacunki światowych emisji wynikające z aktualnych krajowych planów mitygacyjnych, zadeklarowanych w ramach Porozumienia Paryskiego, pokazują że doprowadziłyby one w 2030 r. do globalnej emisji gazów cieplarnianych18 na poziomie 52-58 GtCO2eq/rok (średni poziom ufności). Scenariusze odzwierciedlające te plany nie ograniczyłyby globalnego ocieplenia do 1,5°C, nawet gdyby zostały wsparte bardzo ambitnym wzrostem skali i wartości redukcji emisji po 2030 r. (wysoki poziom ufności). Uniknięcie przekroczenia progu [1,5°C] i polegania na przyszłym wielkoskalowym stosowaniu technologii usuwania dwutlenku węgla (CDR) jest możliwe tylko w sytuacji, gdy światowe emisje CO2  zaczną spadać znacznie przed rokiem 2030 (wysoki poziom ufności). {1.2, 2.3, 3.3, 3.4, 4.2, 4.4, Ramka Międzyrozdziałowa 11 w Rozdziale 4}

D1.1. Scenariusze ograniczające globalne ocieplenie do 1,5°C bez przekroczenia progu lub z jego niewielkim przekroczeniem, zakładają wyraźne zmniejszenie emisji do 2030 r. (wysoki poziom ufności). Wszystkie, z wyjątkiem jednego, pokazują spadek globalnej emisji gazów cieplarnianych poniżej 35 GtCO2eq/rok w 2030 r., w tym połowa dostępnych scenariuszy mieści się w przedziale 25-30 GtCO2eq/rok (przedział międzykwartylowy), co oznacza redukcję o 40-50% w porównaniu z poziomami z 2010 r. (wysoki poziom ufności). Scenariusze odzwierciedlające obecne plany poszczególnych krajów w zakresie działań mitygacyjnych do 2030 r. są zasadniczo zgodne ze optymalizowanymi kosztowo scenariuszami prowadzącymi do globalnego ocieplenia o około 3°C do 2100 r. i większego w okresie późniejszym (średni poziom ufności). {2.3.3.3, 2.3.5, Ramka Międzyrozdziałowa 11 w Rozdziale 4, 5.5.3.2}

D1.2. Krzywe emisji powodujące przekroczenie progu ocieplenia o 1,5°C skutkują poważniejszymi konsekwencjami i związanymi z nimi wyzwaniami, niż te ograniczające globalne ocieplenie do 1,5°C bez przekroczenia progu lub z jego niewielkim przekroczeniem (wysoki poziom ufności). Cofnięcie ocieplenia po przekroczeniu progu [1.5°C ] w tym stuleciu o 0,2°C lub więcej wymagałoby rozbudowy i wdrożenia technologii CDR w tempie i skali, która ze względu na poważne wyzwania wdrożeniowe może okazać się nieosiągalna (średni poziom ufności). {1.3.3, 2.3.4, 2.3.5, 2.5.1, 3.3, 4.3.7, Ramka Międzyrozdziałowa 8 w Rozdziale 3, Ramka Międzyrozdziałowa 11 w Rozdziale 4}

D1.3. Im niższe będą emisje w 2030 r., tym mniejszym  wyzwaniem będzie ograniczenie globalnego ocieplenia po 2030 r. do 1,5°C bez przekroczenia tego progu lub z jego niewielkim przekroczeniem (wysoki poziom ufności). Konsekwencje opóźnienia działań na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych obejmują: ryzyko eskalacji kosztów, zbudowania trwałej i trudnej do późniejszego zlikwidowania wysokoemisyjnej infrastruktury, aktywów osieroconych oraz ograniczenia elastyczności  przyszłych opcji reagowania w perspektywie średnio- i długoterminowej (wysoki poziom ufności). Mogą one powiększyć nierównomierność rozkładu skutków [zmian klimatu] między krajami będącymi na różnych etapach rozwoju (średni poziom ufności).{2.3.5, 4.4.5, 5.4.2}

D2. Negatywny wpływ zmiany klimatu na rozwój zrównoważony, eliminację ubóstwa i zmniejszania nierówności będzie mniejszy w przypadku ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C niż przy 2°C, przy maksymalizacji synergii między mitygacją i adaptacją oraz przy minimalizacji kompromisów (wysoki poziom ufności). {1.1, 1.4, 2.5, 3.3, 3.4, 5.2, Tabela 5.1}

D2.1. Skutki zmiany klimatu i (konieczne) odpowiedzi na nią są ściśle powiązane ze zrównoważonym rozwojem, bilansującym dobrostan społeczny, dobrobyt gospodarczy i ochronę środowiska. Przyjęte przez ONZ w 2015 r. cele w zakresie zrównoważonego rozwoju (ang. Sustainable Development Goals, SDG), dostarczają ram do oceny powiązań między globalnym ociepleniem o 1,5°C lub 2°C, a celami rozwojowymi, takimi jak eliminacja ubóstwa, zmniejszanie nierówności i ochrona klimatu (wysoki poziom ufności) {Ramka Międzyrozdziałowa 4 w Rozdziale 1, 1.4, 5.1}

D2.2. Uwzględnienie zasad etyki i sprawiedliwości społecznej może pomóc w rozwiązaniu problemu nierównomiernego rozkładu negatywnych skutków związanych z ociepleniem o 1,5°C lub wyższym, a także tych wynikających z działań mitygacyjnych i adaptacyjnych, w szczególności w odniesieniu do populacji ubogich i znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, we wszystkich społeczeństwach (wysoki poziom ufności). {1.1.1, 1.1.2, 1.4.3, 2.5.3, 3.4.10, 5.1, 5.2, 5.3. 5.4, Ramka Międzyrozdziałowa 4 w Rozdziale 1, Ramki Międzyrozdziałowe 6 i 8 w Rozdziale 3 oraz Ramka Międzyrozdziałowa 12 w rozdziale 5}

D2.3. Mitygacja i adaptacja adekwatne dla ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C są uzależnione od spełnienia wskazanych w SR1.5 warunków w następujących wymiarach: geofizycznym, środowiskowo-ekologicznym, technologicznym, gospodarczym, społeczno-kulturowym i instytucjonalnym. Warunki pozwalające poprawić wykonalność działań na rzecz mitygacji i adaptacji oraz zmian systemowych spójnych z celem 1,5°C obejmują: wzmocnienie wielopoziomowego systemu rządów, wydolność instytucji, instrumenty polityczne, innowacje techniczne oraz transfer i mobilizacja środków finansowych, a także zmiany w zachowaniach i stylu życia (wysoki poziom ufności) {1.4, Ramka Międzyrozdziałowa 3 w Rozdziale 1, 4.4, 4.5, 5.6}

D3. Starannie dobrane warianty adaptacyjne, dostosowane do uwarunkowań krajowych, zgodne z ociepleniem o 1,5°C, dadzą korzyści dla zrównoważonego rozwoju i redukcji ubóstwa, choć konieczne mogą być też kompromisy (wysoki poziom ufności). {1.4, 4.3, 4.5}

D3.1. Działania adaptacyjne redukujące podatność systemów antropogenicznych i środowiska naturalnego na zagrożenia, przy odpowiednim zarządzaniu mogą mieć wiele synergii ze zrównoważonym rozwojem, w tym: zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i wodnego, zmniejszenie ryzyka klęsk żywiołowych, poprawa warunków zdrowotnych, utrzymanie usług ekosystemowych oraz zmniejszenie ubóstwa i nierówności (wysoki poziom ufności). Wzrost inwestycji w infrastrukturę fizyczną i społeczną jest kluczowym warunkiem umożliwiającym powiększenie odporności i zdolności adaptacyjnych społeczeństw. Korzyści te mogą mieć miejsce w większości regionów, wraz z adaptacją do globalnego ocieplenia o 1,5°C (wysoki poziom ufności). {1.4.3, 4.2.2, 4.3.1, 4.3.2, 4.3.3, 4.3.5, 4.4.1, 4.4.3, 4.5.3, 5.3.1, 5.3.2}

D3.2. Adaptacja do globalnego ocieplenia o 1,5°C może również prowadzić do kompromisów lub braku przystosowania, co może mieć negatywny wpływ na zrównoważony rozwój. Na przykład źle zaprojektowane lub wdrożone projekty adaptacyjne mogą powiększyć emisje gazów cieplarnianych i zużycie wody w wielu sektorach, zwiększyć nierówność płci i nierówności społeczne, pogorszyć warunki zdrowotne i naruszyć naturalne ekosystemy (wysoki poziom ufności). Cena tych kompromisów może być mniejsza, jeśli prowadząc działania adaptacyjne uwzględnimy kwestie ubóstwa i zrównoważonego rozwoju (wysoki poziom ufności). {4.3.2, 4.3.3, 4.5.4, 5.3.2; Ramki Międzyrozdziałowe 6 i 7 w Rozdziale 3}

D3.3. Zestaw działań adaptacyjnych i mitygacyjnych podejmowanych w celu ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C, wdrażanych w sposób partycypacyjny i zintegrowany, może umożliwić szybkie, systemowe zmiany na obszarach miejskich i wiejskich (wysoki poziom ufności). Ich skuteczność będzie najwyższa, gdy zostaną powiązane z rozwojem gospodarczym i zrównoważonym oraz gdy władze lokalne i regionalne oraz decydenci będą wspierani przez rządy krajowe (średni poziom ufności) {4.3.2, 4.3.3, 4.4.1, 4.4.2}

D3.4. Warianty adaptacyjne, które jednocześnie ograniczają emisje, mogą zapewnić synergie i oszczędności w większości sektorów i systemów np. gdy zarządzanie gruntami zmniejsza emisje i ryzyko klęsk żywiołowych lub gdy niskoemisyjne budynki są projektowane również z myślą o skutecznym chłodzeniu. Kompromisy między adaptacją a mitygacją przy ograniczaniu globalnego ocieplenia do 1,5°C mogą zagrażać bezpieczeństwu żywnościowemu, źródłom utrzymania, funkcjom i usługom ekosystemów oraz innym aspektom zrównoważonego rozwoju, np. gdy uprawy energetyczne, ponowne zalesianie lub zalesianie wkraczają na grunty potrzebne do adaptacji rolniczej (wysoki poziom ufności). {3.4.3, 4.3.2, 4.3.4, 4.4.1, 4.5.2, 4.5.3, 4.5.4}

D4. Opcje mitygacji adekwatne dla scenariuszy 1,5°C wiążą się z wieloma synergiami i kompromisami względem celów zrównoważonego rozwoju (ang. Sustainable Development Goals, SDG). Podczas gdy całkowita liczba możliwych synergii przekracza liczbę kompromisów, ich efekt netto będzie zależał od tempa i skali zmian, składu portfela działań mitygacyjnych oraz zarządzania transformacją. (wysoki poziom ufności) (Rysunek SPM.4) {2.5, 4.5, 5.4}

D4.1. Scenariusze 1,5°C charakteryzują się silną synergią szczególnie z SDG 3 (zdrowie), 7 (czysta energia), 11 (miasta i społeczności), 12 (odpowiedzialna konsumpcja i produkcja) i 14 (oceany) (wysoki poziom ufności). Niektóre scenariusze 1,5°C, przy braku starannego zarządzania, mogą prowadzić do kompromisów pomiędzy mitygacją a SDG: 1 (ubóstwo), 2 (głód), 6 (woda) i 7 (dostęp do energii) (wysoki poziom ufności) (Rysunek SPM.4). {5.4.2; Rysunek 5.4, Ramki Międzyrozdziałowe 7 i 8 w Rozdziale 3}

D4.2. Scenariusze 1,5°C, obejmujące niskie zapotrzebowanie na energię (np. P1 na Rysunku SPM.3a i SPM.3b), niską konsumpcję materialną oraz niską konsumpcję wysokoemisyjnej żywności, cechują się najbardziej wyraźnymi synergiami i najniższą liczbą kompromisów ze zrównoważonym rozwojem i SDG (wysoki poziom ufności). Takie scenariusze ograniczyłyby zależność od CDR. W modelowanych scenariuszach zrównoważony rozwój, eliminacja ubóstwa i zmniejszanie nierówności może przyczynić się do ograniczenia ocieplenia do 1,5°C. (wysoki poziom ufności) (Rysunek SPM.3b, Rysunek SPM.4) {2.4.3, 2.5.1, 2.5.3, Rysunek 2.4, Rysunek 2.28, 5.4.1, 5.4.2, Rysunek 5.4}

D4.3. Modelowe scenariusze 1,5°C i 2°C często wymagają wdrożenia zakrojonych na szeroką skalę działań związanych z wykorzystaniem gruntów, takich jak zalesianie i dostawy bioenergii, które w przypadku złego zarządzania mogą konkurować z produkcją żywności, a tym samym budzić obawy związane z bezpieczeństwem żywnościowym (wysoki poziom ufności). Wpływ technologii usuwania dwutlenku węgla (CDR) na SDG zależy od skali wdrożenia i wybranych wariantów (wysoki poziom ufności). W przypadku złego wdrożenia warianty CDR, takie jak BECCS i AFOLU, prowadziłyby do kompromisów. Kontekstowe projektowanie i wdrażanie wymaga uwzględnienia potrzeb ludzi, bioróżnorodności i innych wymiarów zrównoważonego rozwoju (bardzo wysoki poziom ufności). {Rysunki SPM.4, 5.4.1.3, Ramka Międzyrozdziałowa 7 w Rozdziale 3}

D4.4. Mitygacja adekwatna dla scenariuszy 1,5°C stwarza zagrożenia dla zrównoważonego rozwoju w regionach o wysokim stopniu uzależnienia od dochodów i miejsc pracy opartych na wydobyciu i wykorzystaniu paliw kopalnych (wysoki poziom ufności). Związane z tym wyzwania mogą zostać zaadresowane poprzez polityki promujące dywersyfikację gospodarki i sektora energetycznego (wysoki poziom ufności). {5.4.1.2, Ramka 5.2}

D4.5. Polityka redystrybucji między sektorami i społecznościami, chroniąca osoby ubogie i słabsze, może zapobiec konieczności stosowania kompromisów dla wielu SDG, w szczególności głodu, ubóstwa i dostępu do energii. Potrzeby inwestycyjne związane z takimi politykami uzupełniającymi stanowią jedynie niewielką część ogólnych inwestycji w zakresie mitygacji zmiany klimatu w scenariuszach 1,5°C (wysoki poziom ufności). {2.4.3, 5.4.2, Rysunek 5.5}


Rysunek SPM.4: Potencjalne synergie i kompromisy pomiędzy portfolio opcji mitygacyjnych dla poszczególnych sektorów, a celami zrównoważonego rozwoju (SDG). SDG służą jako ramy analityczne dla oceny różnych wymiarów zrównoważonego rozwoju, wykraczających poza ramy czasowe celów SDG do 2030 r. Ocena opiera się na literaturze dotyczącej działań mitygacyjnych, uznawanych za ważne dla osiągnięcia celu 1,5°C. Ocena siły oddziaływań na SDG oparta jest na ilościowej i jakościowej ocenie poszczególnych opcji mitygacyjnych zawartych w Tabeli 5.2. Dla każdej opcji mitygacji oceniono siłę powiązań z SDG, jak również związany z nią poziom ufności przedstawiony w literaturze przedmiotu (odcienie zieleni i czerwieni). Siła pozytywnych powiązań (synergii) i negatywnych powiązań (kompromisów) pomiędzy poszczególnymi opcjami w ramach danego sektora (zob. Tabela 5.2) została zagregowana w potencjały sektorowe dla całego portfela przedsięwzięć mitygacyjnych. (Białe) obszary poza paskami, wskazujące brak oddziaływania, mają niski poziom ufności ze względu na niepewność i ograniczoną liczbę badań dotyczących skutków pośrednich. Siła powiązania uwzględnia jedynie skutki działań mitygacyjnych i nie obejmuje korzyści płynących z unikniętych konsekwencji zmiany klimatu. SDG 13 (działania w dziedzinie klimatu) nie jest wymieniony na liście, ponieważ działania mitygacyjne są rozważane pod kątem interakcji z SDG, a nie odwrotnie. Paski reprezentują siłę powiązania i nie uwzględniają siły wpływu na SDG. Sektor popytu na energię obejmuje: zmiany zachowań, zmianę paliw i działania w zakresie efektywności w sektorach transportu, przemysłu i budownictwa, a także możliwości wychwytu dwutlenku węgla w sektorze przemysłowym. Warianty ocenione w sektorze dostaw energii obejmują: odnawialne źródła energii z biomasy i inne niż biomasa, energię jądrową, CCS z bioenergią oraz CCS z paliwami kopalnymi. Warianty w sektorze gruntów obejmują: działania w zakresie rolnictwa i leśnictwa, zrównoważone żywienie i ograniczenie ilości odpadów żywnościowych, sekwestrację w glebie, gospodarowanie inwentarzem żywym i obornikiem, ograniczenie wylesiania, zalesianie i ponowne zalesianie, odpowiedzialne zaopatrzenie. Oprócz tego wykresu, w raporcie omówiono także opcje działań w sektorze morskim. {5.4, Tabela 5.2, Rysunek 5.2} Kliknij, aby powiększyć.

Oświadczenie dotyczące luk w wiedzy: Informacje na temat skutków netto działań mitygacyjnych na zrównoważony rozwój w scenariuszach 1,5°C są dostępne jedynie dla ograniczonej liczby SDG i działań mitygacyjnych. Jedynie ograniczona liczba badań oszacowała korzyści wynikające z uniknięcia negatywnych następstw dla SDG związanych ze zmianą klimatu przekraczającą 1,5°C oraz wpływ działań adaptacyjnych na mitygację i SDG. Ocena orientacyjnych potencjałów mitygacyjnych na rysunku SPM.4 jest w porównaniu z AR5 krokiem naprzód, w kierunku bardziej kompleksowej i zintegrowanej oceny w przyszłości.

D5. Ograniczenie ryzyka związanego z globalnym ociepleniem o 1,5°C dla zrównoważonego rozwoju i eliminacji ubóstwa wymaga zmian systemowych osiągalnych dzięki: wzrostowi inwestycji w adaptację i mitygację, instrumentom politycznym, przyspieszeniu innowacji technicznych i zmianom zachowań (wysoki poziom ufności). {2.3, 2.4, 2.5, 3.2, 4.2, 4.4, 4.5, 5.2, 5.5, 5.6}

D5.1. Przekierowanie finansowania na inwestycje w infrastrukturę służącą mitygacji i adaptacji mogłoby zapewnić dodatkowe zasoby. Mogłoby to obejmować mobilizację funduszy prywatnych przez inwestorów instytucjonalnych, zarządców aktywów i banki inwestycyjne lub rozwojowe, jak również zapewnienie środków publicznych. Polityka rządu, obniżająca ryzyko związane z inwestycjami niskoemisyjnymi i adaptacyjnymi, może ułatwić mobilizację funduszy prywatnych i zwiększyć skuteczność innych polityk publicznych. Badania wskazują na szereg wyzwań, w tym dostęp do finansowania i mobilizację funduszy (wysoki poziom ufności) {2.5.2, 4.4.5}

D5.2. Trudno jest określić ilościowo i porównać finansowanie adaptacji do globalnego ocieplenia o 1,5°C oraz o 2°C. Luki w wiedzy obejmują m.in. brak danych wystarczających do obliczenia konkretnych inwestycji wzmacniających odporność na zmiany klimatu z poziomu obecnej, niedofinansowanej infrastruktury podstawowej. Szacunkowe koszty adaptacji mogą być niższe przy globalnym ociepleniu o 1,5°C niż w przypadku 2°C. Potrzeby adaptacyjne były zazwyczaj wspierane przez źródła sektora publicznego, takie jak budżety krajowe i budżety samorządów terytorialnych, a w krajach rozwijających się były dodatkowo finansowane za pośrednictwem pomocy rozwojowej, multilatelarnych banków rozwojowych i kanałów UNFCCC [red. Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimat, ang. United Nations Framework Convention on Climate Change] (średni poziom ufności). Odstatnio wzrasta zrozumienie skali (problemu) i (potrzeby) wzrostu finansowania przez organizacje pozarządowe i fundusze prywatne w niektórych regionach (średni poziom ufności). Do bariery należy niezbędna skala finansowania adaptacji, ograniczone możliwości wykorzystania środków oraz dostęp do finansowania adaptacji (średni poziom ufności).{4.4.5, 4.6}

D5.3. Globalne modele scenariuszy ograniczających globalne ocieplenie do 1,5°C prognozują średnie roczne zapotrzebowanie na inwestycje w system energetyczny w wysokości około 2,4 bln dolarów (USD 2010) w latach 2016-2035, co stanowi około 2,5 % światowego PKB (średni poziom ufności). {2.5.2, 4.4.5, Ramka 4.8}

D5.4. Narzędzia polityczne mogą pomóc w mobilizacji dodatkowych środków, między innymi poprzez przesunięcie globalnych inwestycji i oszczędności oraz poprzez instrumenty rynkowe i nierynkowe, a także działania towarzyszące zapewniające sprawiedliwość transformacji i uwzględniające wyzwania związane z wdrażaniem, w tym koszty energii, amortyzację aktywów i konsekwencje dla konkurencji międzynarodowej oraz wykorzystanie możliwości maksymalizacji dodatkowych korzyści (wysoki poziom ufności) {1.3.3, 2.3.4, 2.3.5, 2.5.1, 2.5.2, Ramki Międzyrozdziałowe 8 w Rozdziale 3 oraz 11 w Rozdziale 4, 4.4.5, 5.5.2}

D5.5. Zmiany systemowe konieczne  dla adaptacji do globalnego ocieplenia i ograniczenia go do 1,5°C, obejmują powszechne przyjęcie nowych, potencjalnie przełomowych technologii i praktyk oraz wzmocnienie innowacji związanych z klimatem. Oznacza to powiększanie potencjału innowacji technicznych m.in. w przemyśle i finansach. Zarówno krajowa polityka dotycząca innowacji, jak i współpraca międzynarodowa mogą przyczynić się do rozwoju, komercjalizacji i powszechnego stosowania technologii mitygacyjnych i adaptacyjnych. Polityka w zakresie innowacji może być bardziej skuteczna, gdy łączy wsparcie publiczne badań i rozwoju z kombinacją polityk zachęcających do rozpowszechniania technologii (wysoki poziom ufności). {4.4.4.4, 4.4.5}

D5.6. Informacja, edukacja i wspólnotowość, a także wiedza ludności autochtonicznej i lokalnej, odpowiednio wykorzystane mogą przyspieszyć wielkoskalowe zmiany zachowań, sprzyjające adaptacji do globalnego ocieplenia i ograniczeniu go do 1,5°C. Działania takie są skuteczniejsze, gdy łączy się je z innymi strategiami i dopasowuje do motywacji, możliwości i zasobów poszczególnych podmiotów i okoliczności (wysoki poziom ufności). Akceptacja społeczna może umożliwić lub zahamować realizację polityk i działań mających na celu ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C i zaadaptowania się do jego konsekwencji. Akceptacja społeczna zależy od indywidualnej oceny spodziewanych konsekwencji danych polityk, postrzeganej sprawiedliwości dystrybucji konsekwencji oraz postrzeganej sprawiedliwości procedur decyzyjnych (wysoki poziom ufności). {1.1, 1.5, 4.3.5, 4.4.1, 4.4.3, Ramka 4.3, 5.5.3, 5.6.5}

D6. Zrównoważony rozwój wspiera, a często umożliwia kluczowe przemiany społeczne oraz zmiany systemowe, które pomagają ograniczyć globalne ocieplenie do 1,5°C. Takie zmiany ułatwiają podążanie ścieżkami rozwoju odpornymi na zmiany klimatu, pozwalającymi osiągnąć ambitne cele w zakresie mitygacji i adaptacji w połączeniu z eliminacją ubóstwa i wysiłkami na rzecz zmniejszenia nierówności (wysoki poziom ufności). {Ramka 1.1, 1.4.3, Rysunek 5.1, 5.5.3, Ramka 5.3}

D6.1. Scenariusze, mające na celu ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C, wymagają podjęcia trudnych wyzwań i zaakceptowania nieuniknionych kompromisów. Z tego powodu sprawiedliwość społeczna i równość są kluczowymi aspektami rozwoju zgodnego z ochroną klimatu, poszerzając możliwości i zapewniając, że opcje, wizje i wartości są uzgadniane pomiędzy krajami i społecznościami oraz w ich obrębie, bez pogarszania sytuacji osób ubogich i nieuprzywilejowanych (wysoki poziom ufności). {5.5.2, 5.5.3, Ramka 5.3, Rysunek 5.1, Rysunek 5.6, Ramki Międzyrozdziałowe 12 i 13 w Rozdziale 5}

D6.2. Potencjał scenariuszy rozwoju odpornych na zmiany klimatu różni się między regionami i krajami oraz w ich obrębie ze względu na różnice w rozwoju i słabości systemowe (bardzo wysoki poziom ufności). Dotychczasowe działania zgodne ze scenariuszami były ograniczone (średni poziom ufności), a ich wzmożenie wymagałoby wzmocnienia i terminowego uruchomienia działań przez wszystkie państwa oraz podmioty niepaństwowe (wysoki poziom ufności). {5.5.1, 5.5.3, Rysunek 5.1}

D6.3. Scenariusze zgodne ze zrównoważonym rozwojem wykazują mniej wyzwań w zakresie mitygacji i adaptacji oraz wiążą się z niższymi kosztami mitygacji. W zdecydowanej większości badań przeprowadzonych za pomocą modelowania nie udało się zbudować scenariuszy, w których możliwe byłoby ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C przy jednoczesnym braku współpracy międzynarodowej oraz zachowaniu nierówności i ubóstwa. (wysoki poziom ufności) {2.3.1, 2.5.3, 5.5.2}

D7. Wzmocnienie zdolności władz krajowych i regionalnych, społeczeństwa obywatelskiego, sektora prywatnego, ludności autochtonicznej i społeczności lokalnych w zakresie działań klimatycznych może wesprzeć realizację ambitnych działań związanych z ograniczeniem globalnego ocieplenia do 1,5°C (wysoki poziom ufności). Współpraca międzynarodowa może zapewnić sprzyjające warunki, pozwalające osiągnąć ten cel we wszystkich krajach i dla wszystkich ludzi, z uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju. Współpraca międzynarodowa jest kluczowym czynnikiem umożliwiającym działania krajom rozwijającym się i regionom podatnym na zagrożenia (wysoki poziom ufności). {1.4, 2.3, 2.5, 4.2, 4.4, 4.5, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5, 5, Ramka 4.1, Ramka 4.2, Ramka 4.7, Ramka 5.3, Ramka 5.3, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4, Ramka 13 w Rozdziale 5}

D7.1. Partnerstwa z udziałem niepaństwowych podmiotów publicznych i prywatnych, inwestorów instytucjonalnych, systemu bankowego, społeczeństwa obywatelskiego i instytucji naukowych ułatwiłyby działania i wdrażanie rozwiązań adekwatnych dla ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C (bardzo wysoki poziom ufności). {1.4, 4.4.1, 4.2.2, 4.4.3, 4.4.5, 4.5.3, 5.4.1, 5.6.2, Ramka 5.3}

D7.2. Współpraca w ramach wzmocnionego, odpowiedzialnego, wielopoziomowego sprawowania rządów, obejmującego podmioty niepaństwowe, takie jak przemysł, społeczeństwo obywatelskie i instytucje naukowe, skoordynowane polityki sektorowe i międzysektorowe na różnych szczeblach administracji, polityki uwzględniające problematykę płci, innowacyjne finansowanie oraz współpracę w zakresie rozwoju i transferu technologii, może zapewnić udział różnych podmiotów, przejrzystość działań, budowanie potencjału i zdobywanie przez nie wiedzy (wysoki poziom ufności). {2.5.2, 4.2.2, 4.4.1, 4.4.2, 4.4.3, 4.4.4, 4.5.3, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4, 5.3.1, 4.4.5, 5.5.3, Ramka Międzyrozdziałowa 13 w Rozdziale 5, 5.6.1, 5.6.3}

D7.3. Współpraca międzynarodowa jest kluczowym czynnikiem umożliwiającym krajom rozwijającym się i regionom podatnym na zagrożenia wzmocnienie działań na rzecz wdrożenia rozwiązań sprzyjających ograniczeniu ocieplenia do 1,5°C, m.in. poprzez zwiększenie dostępu do finansowania i technologii oraz zwiększenie krajowego potencjału, z uwzględnieniem krajowych i lokalnych uwarunkowań oraz potrzeb (wysoki poziom ufności). {2.3.1, 4.4.1, 4.4.2, 4.4.4, 4.4.5, 5.4.1 5.5.3, 5.6.1, Ramka 4.1, Ramka 4.2, Ramka 4.7}

D7.4. Wspólne wysiłki na wszystkich szczeblach, uwzględniające różne okoliczności i możliwości w dążeniu do ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C, biorące pod uwagę równość społeczną i efektywność, mogą ułatwić wzmocnienie globalnej reakcji na zmianę klimatu, osiągnięcie zrównoważonego rozwoju i wyeliminowanie ubóstwa (wysoki poziom ufności). {1.4.2, 2.3.1, 2.5.2, 4.2.2, 4.4.1, 4.4.2, 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.5.3, 5.3.1, 5.4.1, 5.5.3, 5.6.1, 5.6.2, 5.6.3}

18. Emisje gazów cieplarnianych zostały zsumowane w oparciu o ich potencjał tworzenia efektu cieplarnianego (ang. Global Warming Potential, GWP) dla 100 lat, jak w 2. Raporcie IPCC (SAR)

19. W poprzednich raportach IPCC, podobnie jak w literaturze przedmiotu, wykorzystywano różne, w przybliżeniu równoważne, wskaźniki zmiany GMST.

Tłumaczenie: Marcin Popkiewicz, Aleksandra Kardaś, Anna Sierpińska i Szymon Malinowski.

Specjalny Raport IPCC - podsumowanie dla decydentów
Wstęp i część A
część B
część C
część D

Opublikowano: 2018-11-09 10:45
Tagi

IPCC

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies.