Wykres zmienności temperatur dobowych na powierzchni lądów od 45 do 85 równoleżnika północnego według danych obserwacyjnych (reanaliza ERA5) oraz symulacji modelu klimatu.
Oś pionowa: czas (lata). Oś pozioma: panel A, anomalia dobowej zmienności temperatury (mierzona jako średnia wartość 1 odchylenia standardowego temperatury) w odniesieniu do średniej z okresu 1980–2000 (kelwiny); panel B, 30-letnie trendy dobowej zmienności temperatury (kelwiny na dekadę). Kolor czarny: dane obserwacyjne (reanaliza ERA5), ciemnołososiowy: składowa zmienności związana z wymuszoną zmianą klimatu (według szacunków opartych o dane reanalizy ERA5), szary: składowa zmienności związana z wewnętrzną zmiennością klimatu, różowy: składowa zmienności związana z wymuszoną zmianą klimatu (według szacunków opartych o dane Berkeley Earth), zielony: symulacje sześciu modeli klimatu z projektu Large Ensemble Archive (LENS), żółty: symulacje modelu WACCM6 zasilanego obserwowanymi zmianami arktycznego lodu pływającego, niebieski: symulacje modelu WACCM6 zasilanego średnią klimatologiczną arktycznego lodu pływającego. Na panelu B, kolor jasnołososiowy oznacza zakres niepewności szacunków składowej zmienności związanej z wymuszoną zmianą klimatu. Wykres pudełkowy po prawej stronie panelu B obrazuje zakres trendów zmienności temperatury dobowej związanej z niewymuszoną, naturalną zmiennością systemu klimatycznego (granice pudełka to 25 i 75 percentyle, a wąsy zaznaczają granice 5 i 95 percentyla).
Symulacje modeli klimatu konsekwentnie przewidują, że wraz z postępującym globalnym ociepleniem nastąpi osłabienie południkowego gradientu temperatury i zmniejszenie zmienności temperatury na średnich i wysokich szerokościach geograficznych (na przykład w Europie). Kilkanaście lat temu pojawiła się jednak alternatywna, kontrowersyjna hipoteza postulująca, że redukcja powierzchni arktycznego lodu morskiego spowoduje, za sprawą bardziej meandrującego prądu strumieniowego, większą częstotliwość epizodów mroźnej pogody na średnich i wysokich szerokościach geograficznych.
Ze względu na dużą zmienność pogody w badanym obszarze i względnie niewielkie prognozowane zmiany zmienności temperatury, rozstrzygnięcie który z tych scenariuszy odpowiada rzeczywistości nie jest łatwe. Praca, z której pochodzi pokazany powyżej wykres, sugeruje że obserwacje potwierdzają, iż to modele klimatu poprawnie przewidywały przyszłość jesienno-zimowego klimatu na średnich i wysokich szerokościach geograficznych, i że będzie on coraz bardziej łagodny, a także coraz mniej zmienny.
Źródło: Siew, Wu i Screen (2026), Detectable Human Influence on Reduced Day-to-Day Temperature Variability in the Cold Season Driven by Arctic Sea-Ice Loss. Atmospheric Science Letters 27, no. 1: e70005.
W ramach akcji „Wykres na dziś” publikujemy wykresy i inne wizualizacje dotyczące zagadnień związanych ze zmianą klimatu. Mamy nadzieję, że prezentowane przez nas dane stanowić będą punkt wyjścia do szerokiej i opartej na faktach dyskusji na temat globalnego ocieplenia oraz możliwości jego ograniczenia. Akcję prowadzimy we współpracy z Komitetem ds. Kryzysu Klimatycznego Polskiej Akademii Nauk.
Ten wpis sfinansowaliśmy ze środków finansowych pochodzących z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych przekazanych Fundacji Edukacji Klimatycznej. Dziękujemy!
Fajnie, że tu jesteś. Mamy nadzieję, że nasz artykuł pomógł Ci poszerzyć lub ugruntować wiedzę.
Nie wiem, czy wiesz, ale naukaoklimacie.pl to projekt non-profit. Tworzymy go my, czyli ludzie, którzy chcą dzielić się wiedzą i pomagać w zrozumieniu zmian klimatu. Taki projekt to dla nas duża radość i satysfakcja. Ale też regularne koszty. Jeśli chcesz pomóc w utrzymaniu i rozwoju strony, przekaż nam darowiznę w dowolnej wysokości
