Mit: W Średniowieczu było cieplej niż dziś

W średniowieczu było cieplej. Średniowieczne Optimum Klimatyczne było cieplejsze niż czasy obecne. To oznacza, że obecne ocieplenie nie jest wyjątkowe i dlatego musi być naturalne, a nie spowodowane przez człowieka.

Rzeczywiście, w trakcie Średniowiecznego Optimum Klimatycznego (lata 950-1250) gdzieniegdzie było tak ciepło, jak dziś. Jednak w innych miejscach było zimniej niż w Małej Epoce Lodowcowej. Tymczasem obecne ocieplenie ma charakter globalny.

Ruiny kościoła na Grenlandii

Mann 2009 zrekonstruował temperatury z ostatnich 1500 lat (a dokładniej: przestrzenny rozkład temperatur w tym okresie). Oto jak wygląda mapa zmian temperatury dla średniowiecznego ocieplenia:

Różnice temperatur średniowiecze-czasy obecne

Rysunek 1: Odtworzone różnice temperatury powierzchni Ziemi dla Średniowiecznego Optimum Klimatycznego (950-1250) w odniesieniu do okresu bazowego 1960-1990. Szare miejsca oznaczają brak dostępnych danych.

Jak widać, ciepło było w wyższych szerokościach półkuli północnej – gdzieniegdzie temperatury mogły być zbliżone do dzisiejszych. Jednak inne regiony (np. Azja Środkowa czy tropikalny Pacyfik) były znacznie chłodniejsze niż w okresie bazowym 1960-1990.

Jak wypada Średniowieczne Optimum Klimatyczne w porównaniu z dniem dzisiejszym? Oto różnice temperatury w dekadzie 1999-2008, również względem okresu 1960-1990:

Różnice temperatur 1960-2008

Rysunek 2: Różnice temperatury powierzchni Ziemi dla okresu 1999-2008 w odniesieniu do okresu bazowego 1961-1990. Szare miejsca oznaczają brak dostępnych danych (NOAA).

Tym razem ocieplenie nie jest regionalne, lecz globalne.

Analiza danych paleoklimatycznych zespołu PAGES 2k wskazuje, że na przestrzeni ostatnich 2000 lat okresy ciepłe i zimne w różnych regionach występowały w różnym czasie – nigdy jednak w skali globalnej. Zasięg i tempo obecnego ocieplenia nie ma precedensu w historii klimatu i nie da się go wytłumaczyć żadną naturalną zmiennością.

Więcej o badaniach PAGES 2k.

Tłumaczenie: Marcin Popkiewicz, z wykorzystaniem: Skeptical Science

Skrót na podstawie wersji pełnej: Marta Śmigowska

Chcesz dowiedzieć się więcej? Zobacz wyjaśnienie pełne.

Chociaż w trakcie Średniowiecznego Optimum Klimatycznego gdzieniegdzie było nadzwyczaj ciepło, jednak średnio rzecz biorąc planeta była chłodniejsza niż teraz. Obecne ocieplenie ma charakter globalny.

Ruiny kościoła na Grenlandii

Ruiny kościoła w Hvalsey na Grenlandii. Zdjęcie: Frederik Carl Peter Rüttel, źródło: Wikipedia.

Średniowieczne Optimum Klimatyczne (Medieval Warm Period, MWP) miało miejsce w okresie 950-1250 i wiązało się z wyższymi temperaturami na niektórych terenach. W tym czasie morza wolne od lodu pozwoliły Wikingom skolonizować południową Grenlandię, a Amerykę Północną nawiedzały przedłużające się susze, które najprawdopodobniej doprowadziły do upadku kultury Anasazi.

Jak ciepło było w tym okresie? Czy powierzchnia Ziemi była gorętsza niż teraz?

Żeby odpowiedzieć na to pytanie, musimy spojrzeć szerzej niż na kilka regionów i przyjrzeć się temperaturom w skali globalnej.

Wcześniejsze rekonstrukcje temperatury skupiały się na średniej globalnej (a czasem na jednej półkuli). Aby całościowo odpowiedzieć na pytanie dotyczące MWP, użyto ponad 1000 zestawów danych z pierścieni drzew, rdzeni lodowych, koralowców, osadów i innych proxy z obszaru obydwu półkul i stworzono globalną mapę zmian temperatury w ciągu ostatnich 1500 lat (Mann 2009). Średniowieczne Optimum Klimatyczne charakteryzowało się ciepłymi warunkami na dużej części Północnego Atlantyku, południa Grenlandii, Arktyki Eurazjatyckiej i części Ameryki Północnej. W tych miejscach temperatura mogła być wyższa niż w okresie bazowym 1960-1990. Na niektórych terenach było nawet tak ciepło jak obecnie. Jednak inne regiony, jak Azja Środkowa, północny zachód Ameryki i tropikalny Pacyfik były znacznie chłodniejsze niż w okresie 1960-1990.

Różnice temperatur średniowiecze-czasy obecne

Rysunek 1: Odtworzone różnice temperatury powierzchni Ziemi dla Średniowiecznego Optimum Klimatycznego (950-1250) w odniesieniu do okresu bazowego 1960-1990. Szare miejsca oznaczają brak dostępnych danych.

Jak wypada MWP w porównaniu z okresem obecnym? Oto różnice temperatury w dekadzie 1999-2008, również względem okresu bazowego 1960-1990. Tym razem ocieplenie nie jest regionalne, lecz globalne (z drobnymi wyjątkami, takimi jak regionalne ochłodzenie Antarktydy Wschodniej).

Różnice temperatur 1960-2008

Rysunek 2: Różnice temperatury powierzchni Ziemi dla okresu 1999-2008 w odniesieniu do okresu bazowego 1961-1990. Szare miejsca oznaczają brak dostępnych danych (NOAA).

Średniowieczne ocieplenie nie miało zasięgu globalnego. Cieplejszy obszar był ograniczony. W niektórych rejonach podczas MWP było cieplej niż dzisiaj, jednak z kolei gdzie indziej było zimniej niż w Małej Epoce Lodowej. Globalna średnia temperatury była niższa od dzisiejszej.

PAGES 2k

W 2013 roku międzynarodowy zespół PAGES 2k, składający się z naukowców pracujących w 60 różnych instytucjach naukowych z całego świata, opublikował kompleksową analizę danych paleoklimatycznych, stwierdzając, że trwający ostatnie 2000 lat trend obniżania się temperatury powierzchni Ziemi w ostatnim stuleciu uległ odwróceniu, prowadząc do wzrostu temperatury do poziomu wyższego, niż w całym wcześniejszym badanym okresie, łącznie ze Średniowiecznym Optimum Klimatycznym (Rysunek 3).

Rekonstrukcje zmian temperatury na półkuli północnej

Rysunek 3: a) Wcześniejsze rekonstrukcje zmian temperatury na półkuli północnej względem okresu bazowego 1961-1990. b) Zestandaryzowane 30-letnie średnie temperatury rekonstrukcji PAGES 2k dla siedmiu regionów świata. Niebieskie kwadraty oznaczają ważone powierzchnią regionów średnie, szare kwadraty to mediany bez wag. Pionowe linie pokazują przedział zmienności między regionami od 25 do 75 proc. Czerwona linia pokazuje 30-letnią średnią bezpośrednich pomiarów temperatury powierzchni HadCRUT4.

Badania PAGES 2k pokazują też, że w różnych częściach świata wcześniejsze okresy ocieplenia występowały w różnym czasie:

„w okresie od 830 do 1100 n.e. miało miejsce długotrwałe ocieplenie we wszystkich czterech regionach półkuli północnej. W Ameryce Południowej i Australazji okres ocieplenia nastąpił później, w latach 1160-1370.”

„Nasza rekonstrukcja temperatur regionalnych wskazuje na brak dowodów na globalne zsynchronizowane wielodekadowe zmiany, które pozwoliłyby mówić o światowych okresach MWP lub Małej Epoki Lodowej. Zamiast tego, okresy ciepłe i zimne w różnych regionach występują w różnym czasie, a wielodekadowa zmienność temperatur występuje w skali regionów jako odchylenia od globalnego trendu ochłodzenia.”

Więcej o badaniach PAGES 2k.

Tłumaczenie: Marcin Popkiewicz, z wykorzystaniem: Skeptical Science

Opublikowano: 2013-10-07 13:08
Tagi

mit o klimacie paleoklimatologia

Fundacja UW
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies.