Coraz mniej osób decyduje się wprost podważać fakty na temat zmiany klimatu. W zamian coraz bardziej popularne jest rozpowszechnianie dezinformacji na temat polityk klimatycznych (patrz Prof. Przemysław Sadura: Nowy negacjonizm klimatyczny). Mimo to wciąż udaje się nam znajdować wypowiedzi, które zasługują na start w plebiscycie Klimatyczna bzdura roku. W jego ramach internauci głosują na najbardziej absurdalne stwierdzenia na temat mechanizmów rządzących klimatem, jego badań oraz przyczyn i konsekwencji zmiany klimatu.

W jubileuszowej, dziesiątej edycji plebiscytu zwyciężyła wypowiedź Marii Kurowskiej:

Jeśli będzie zeroemisyjność i nie będzie CO₂ w powietrzu, to zagłodzimy przyrodę, bo z czego będzie się rozwijać?

Jest to oczywista nieprawda, bo ewentualna zeroemisyjność gospodarki nie oznacza, że dwutlenek węgla zniknie z atmosfery. Oddychanie roślin i zwierząt, pożary i rozkład materii organicznej na bieżąco uzupełniają to, co jest pochłaniane w procesie fotosyntezy. Przyroda nie potrzebuje emisji z przemysłu – w końcu przez miliony lat radziła sobie bez niego. Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule Szybki cykl węglowy, część 1: atmosfera i ekosystemy lądowe.

Aby w kolejnych latach Maria Kurowska mogła uniknąć podobnych wpadek, prześlemy na adres jej biura poselskiego podręcznik “Klimatyczne ABC. Interdyscyplinarne podstawy współczesnej wiedzy o zmianie klimatu” autorstwa specjalistów z Uniwersytetu Warszawskiego.

Kolejne miejsca na podium zajęły wypowiedzi Krzysztofa Bosaka i Jacka Wilka. Pełną listę wypowiedzi i wyjaśnień znajdziecie na stronie plebiscytu.

Grafiki ilustrujące plebiscyt przygotowano z użyciem narzędzia sp-studio.de.

The post Klimatyczna bzdura roku 2023 appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

Europejska Konferencja Klimatyczna (European Climate Conference)

Konferencja zorganizowana przez PAN oraz Narodową Niemiecką Akademię Nauk Leopoldina odbyła się 15-16 maja 2023 r. w Pałacu Staszica w Warszawie, a jej celem była dyskusja nad kryzysem klimatycznym i jego konsekwencjami dla kontynentu europejskiego. W spotkaniu wzięli udział czołowi naukowców i przedstawiciele akademii nauk z 45 krajów Europy i Azji.

Podczas dwóch dni konferencji eksperci omawiali najnowsze wyniki badań, skutki zmiany klimatu w Europie, związane z nimi regionalne problemy oraz działania adaptacyjne, a także rozwiązania ograniczające postęp globalnego ocieplenia. W ramach czterech paneli oraz kilku dyskusji rozmawiano o symptomach i konsekwencjach zmian klimatycznych w obszarze rolnictwa, zagospodarowania przestrzennego, przemysłu, energetyki, infrastruktury technicznej i transportu. Omówiono również zagrożenia dla zasobów wodnych i europejskich ekosystemów.

Globalne zagrożenie związane ze zmianą klimatu

Konferencja rozpoczęła się od wykładu prof. Thomasa Stockera, eksperta od zmian klimatu związanego z Uniwersytetem w Bernie. Prelekcja dotyczyła idei stworzonej przez prof. Paula Crutzena, holenderskiego meteorologa i chemika atmosfery, laureata Nagrody Nobla z chemii. Jest on twórcą pojęcia antropocenu, czyli epoki geologicznej, w której aktualnie żyjemy. Wyróżniającą cechą antropocenu jest to, że dominującą rolę w kształtowaniu krajobrazu naszej planety odgrywa człowiek. Nagranie wykładu jest dostępne na kanale Polskiej Akademii Nauk.

Jak podkreślił profesor Stocker, zmiana klimatu spowodowana przez człowieka negatywnie wpływa na cały ekosystem Ziemi a także społeczeństwo i gospodarkę. Oddziałuje na planetę w skali lokalnej i kontynentalnej. Choć skutki te mają swoją specyfikę regionalną, to walka z ociepleniem klimatu stanowi wyzwanie globalne.

Nie jesteśmy w stanie podołać wyzwaniom związanym ze zmianami klimatu bez współpracy międzynarodowej. Musimy myśleć globalnie, a działać lokalnie. Z tą myślą spotykamy się w zacnym międzynarodowym gronie. Jestem pewien, że ta konferencja przyniesie szereg bardzo istotnych konkluzji, które pomogą nam się uporać z tym problemem

– mówił przed otwarciem konferencji prof. Marek Konarzewski, prezes PAN.

Transformacja energetyczna i programy adaptacyjne w Europie

Poszczególne regiony Europy są narażone na różne problemy i zagrożenia wynikające z ocieplenia klimatu i jego konsekwencji. Na przykład problem suszy będzie bardziej palący na południu kontynentu, a transformacja gospodarcza będzie większym wyzwaniem dla krajów, których polityka energetyczna opiera się na wydobyciu paliw kopalnych. Dlatego potrzebna jest solidarność w dzieleniu się wiedzą, zasobami i innowacjami w Europie. Ważne jest też wdrożenie programów pomocowych dla tych regionów, które zostaną dotknięte zmianami klimatycznymi bardziej niż inne.

Naukowcy zgodzili się, że szybka dekarbonizacji i przyspieszenie przejścia na odnawialne źródła energii oraz równoległe wdrażanie programów adaptacyjnych dla regionów najsilniej dotkniętych zmianami klimatycznymi i konsekwencjami transformacji energetycznej – to główne kierunki działań koniecznych do podjęcia aby świat mógł zmierzyć się z nieuchronnością i tempem ocieplenia klimatu. Europa powinna być według nich wzorem do naśladowania w działaniach, które pozwolą na złagodzenie skutków globalnego ocieplenia.

Rola nauki i naukowców w przeciwdziałaniu zmianom klimatu

Zdaniem uczestników konferencji, naukowcy mają istotną rolę do odegrania w przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym ze zmianami klimatu. Ich rolą jest budowanie świadomości konieczności odpowiedzialnego reagowania na narastające zagrożenia, ale też dostarczanie rzetelnej wiedzy na temat działań, jakie można podjąć i ich ewentualnych konsekwencji.

Naukowcy dostarczają unikatowych informacji w oparciu o pomiary, analizy i prognozy. Dane te szczególnie przydają się w przypadku zmian klimatu, które są badane od przeszło 100 lat. Zauważyliśmy, że temperatura w wymiarze globalnym wzrosła o 1,2 stopnia Celsjusza, a lokalnie jeszcze bardziej. Rośnie temperatura i zakwaszenie oceanów. Coraz częstsze stają się ekstremalne zjawiska pogodowe. Pomiary tych parametrów prowadzą naukowcy na całym świecie. Dlatego powinniśmy ich słuchać –  naukowcy dostarczają wiedzy o stanie obecnym, fakty i rozwiązania

– mówił PAN prof. Thomas Stocker.

Skala przemian, które należy wprowadzić, jest ogólnoświatowa i systemowa. Wymaga to przemyślanych zmian społecznych i przesunięć w systemach edukacji publicznej. To z kolei będzie silną podstawą dla wymaganej transformacji gospodarki i stylu życia.

Prowadzone podczas konferencji dyskusje zostały podsumowuje „Komunikat warszawski w sprawie zmian klimatu w Europie” (Warsaw Communique on Climate Change in Europe), którego tekst zamieszczamy poniżej (wersję polską zapewniła Polska Akademia Nauk).

KOMUNIKAT WARSZAWSKI
W SPRAWIE ZMIAN KLIMATU W EUROPIE

Inauguracyjna Europejska Konferencja Klimatyczna zgromadziła 90 naukowców z 45 krajów Europy i Azji Środkowej w celu oceny zmian klimatu i postępów na drodze do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Zebrani naukowcy niniejszym przedstawiają komunikat z dnia 23 maja 2023 roku.

1. Zmiana klimatu jest faktem, a planeta Ziemia znajduje się w epoce antropocenu. Globalne ocieplenie i jego konsekwencje są spowodowane działalnością człowieka i stanowią jedno z najpilniejszych wyzwań naszych czasów. Zmiana klimatu wpływa na życie, przedsiębiorstwa, osiedla i ekosystemy. Żadna jednostka i żaden element planety nie pozostaje nienaruszony.

2. Ekstremalne przejawy zmiany klimatu obejmują: fale upałów, susze, pożary lasów, ulewne deszcze, powodzie, silne burze i cyklony. Ponadto: zmianę pór roku, dłuższe utrzymywanie się blokad wyżowych w atmosferze, utratę lodowców i lodu morskiego, wzrost poziomu morza, zakwaszenie i ocieplenie oceanów oraz zmiany w cyrkulacji oceanicznej. Wszystkie te zjawiska z dużym prawdopodobieństwem nasilą się do 2050 roku.

3. Główne ekologiczne przejawy kryzysu są przez zmianę klimatu zaostrzane, ale wynikają przede wszystkim z niewłaściwej gospodarki gruntami, glebą i wodą. Należą do nich: utrata różnorodności biologicznej, utrata funkcji i usług ekosystemów, degradacja gleby i pustynnienie oraz pogorszenie stanu zasobów słodkiej wody.

4. Zakres ryzyka i skala transformacji muszą być rozpatrywane systemowo i sekwencyjnie (stopniowe wprowadzanie i wycofywanie). Transformacje muszą być sprawiedliwe, zarówno w obrębie społeczeństw, jak i pomiędzy nimi. Transformacja wciąż nie jest prowadzona z wystarczającym rozmachem i ambicją. Musimy działać szybciej i bardziej kompleksowo. Poradzenie sobie ze zmianą klimatu wymaga harmonizacji strategii łagodzenia i adaptacji, zawsze w podejściu międzysektorowym.

5. W przypadku energetyki i przemysłu priorytetami są: (a) przyspieszenie dekarbonizacji produkcji energii, głównie dzięki odnawialnym źródłom energii, z uwzględnieniem elektryfikacji na szeroką skalę, efektywności energetycznej i opłacalności, oraz rozwiązań w zakresie ujemnych emisji; (b) rozwój super inteligentnej sieci (Europa, Azja Środkowa, Afryka Północna), łączącej rozwiązania techniczne i rynkowe w celu zarządzania zmiennością dostaw energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, zarządzanej w oparciu o sztuczną inteligencję; (c) inwestowanie w długoterminowe magazynowanie energii elektrycznej na dużą skalę (np. magazynowanie chemiczne za pomocą wodoru); (d) wspieranie innowacyjnych podejść pozwalających na rezygnację z paliw kopalnych w przemyśle i umożliwienie rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym i gospodarki niskoemisyjnej.

6. W przypadku różnorodności biologicznej i ekosystemów priorytetami są: (a) znaczne ograniczenie przyczyn utraty różnorodności biologicznej i degradacji ekosystemów, zwłaszcza wylesiania, intensywnego rolnictwa (monokultury i nadużywanie pestycydów), a także przełowienia, zanieczyszczenia, fragmentacji siedlisk i konfliktów związanych z użytkowaniem gruntów; (b) wybór rozwiązań opartych na przyrodzie w celu wspierania łagodzenia zmiany klimatu i adaptacji gatunków (np. poprzez zwiększenie różnorodności genetycznej); (c) wdrożenie globalnych ram różnorodności biologicznej Kunming-Montreal z 2022 r.

7. W przypadku rolnictwa i gospodarki wodnej priorytetami są: (a) unikanie degradacji gleby i jej rekultywacja; (b) zintegrowane zarządzanie gruntami, glebą i wodą, w tym ochrona zasobów wodnych, skuteczne nawadnianie i renaturyzacja oraz uprawy i gatunki zwierząt gospodarskich odporne na stres klimatyczny; (c) ograniczenie zasobochłonnej produkcji rolnej, zwłaszcza w przypadku zwierząt gospodarskich (również w celu ograniczenia emisji metanu), oraz zminimalizowanie strat żywności i jej marnotrawienia.

8. W przypadku infrastruktury i mobilności priorytetami są: (a) przestrzeganie nowych zasad zintegrowanego, odpornego i elastycznego planowania infrastruktury poprzez połączenie jej z inteligentnymi sieciami, rozwój mobilności efektywnie korzystającej z zasobów i niski ślad węglowy budynków; (b) inwestowanie w elektryczną mobilność ludzi i towarów, a jednocześnie rozszerzanie transportu publicznego; (c) uwzględnienie zarządzania ryzykiem klimatycznym w rozwoju przedsiębiorstw i polityce przemysłowej, a także w administracji publicznej i obronie cywilnej.

9. Regionalna różnorodność (zmian) klimatu powinna być traktowana z większą uwagą i wykorzystywana jako mocna strona działań łagodzących i adaptacyjnych. W celu osiągnięcia maksymalnego efektu, wiedza lokalna i regionalna powinna zostać przełożona na działania na poziomie krajowym i kontynentalnym. Wykorzystanie potencjału Europy i sąsiadujących z nią krajów Azji Środkowej i Afryki Północnej, w szczególności w zakresie neutralnych dla klimatu systemów energetycznych i żywnościowych, powinno być traktowane priorytetowo i realizowane w sposób sprawiedliwy i oparty na współpracy.

10. Polityka i instrumenty rynkowe – zwłaszcza te przełomowe, takie jak Europejski Zielony Ład, krajowe pakiety inwestycji ekologicznych oraz krajowe lub ponadnarodowe systemy opłat za emisje CO₂ – nigdy nie powinny działać przeciwko sobie. Polityki w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej nie powinny być rozdzielane. Regulacje powinny być mądrze wykorzystywane do stymulowania i skalowania innowacji technologicznych i społecznych w celu osiągnięcia transformacji. Oparta na badaniach i przejrzysta komunikacja między politykami, obywatelami i naukowcami powinna stać się normą, aby zwiększyć akceptację i zmniejszyć negatywizm i negacjonizm. Sprawiedliwość pokoleniowa i partycypacyjne kształtowanie polityki powinny być oczywistością.

PODSUMOWANIE

Naukowcy uczestniczący w inauguracyjnej Europejskiej Konferencji Klimatycznej, reprezentujący 45 krajów europejskich, uznają, że oparte na dowodach doradztwo naukowe powinno być podstawą politycznych i osobistych decyzji dotyczących neutralności klimatycznej, a naukowcy powinni bardziej angażować się w zwiększanie wiedzy na temat zmiany klimatu wśród swoich współobywateli. Skuteczne działania na rzecz neutralności klimatycznej oznaczają głęboką transformację większości aspektów gospodarki, systemu energetycznego, rynków międzynarodowych i globalnych ram współpracy. Środki te powinny harmonijnie łączyć strategie adaptacji i łagodzenia zmiany klimatu, oraz znajdować transnarodowe, krajowe i regionalne kompromisy. Regionalne zmiany klimatu i relacje globalno-lokalne powinny znaleźć się w centrum uwagi. Ani sama nauka, ani polityka, ani zbiorowe działania obywatelskie, ani edukacja, ani inwestycje publiczne lub prywatne nie wystarczą. Okno czasowe, w którym możliwe jest osiągnięcie celu porozumienia paryskiego zamyka się, a to pozostawia bardzo niewiele realistycznych opcji.

Podstawowym zaleceniem jest przyspieszenie działań łagodzących zmianę klimatu zgodnie z ramami paryskimi, przy jednoczesnym wdrażaniu środków adaptacyjnych. Do stymulowania neutralności klimatycznej powinny być wykorzystywane regulacje i instrumenty finansowe, takie jak opłaty za emisje CO₂. Obejmuje to również zachęty do otwartości na zielone technologie, do rygorystycznej redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz do przeciwdziałania zanieczyszczeniu środowiska i degradacji ekosystemów, zwłaszcza wylesianiu i utracie różnorodności biologicznej. Europa i Azja Środkowa powinny lepiej wykorzystać swój istniejący potencjał do poradzenia sobie ze zmianą klimatu: odnawialne źródła energii, łączność, gospodarkę rynkową, ludzi, wiedzę i innowacje. Wykorzystajmy te potężne potencjały, aby przyspieszyć tempo transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu przyszłości naszego kontynentu i naszej planety.

Źródło: Polska Akademia Nauk oraz European Climate Conference

The post Komunikat warszawski w sprawie zmian klimatu w Europie appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

Zmiana klimatu Ziemi to zjawisko doskonale znane nie tylko naukowcom. Jak dowiedziono na różne sposoby, mamy dziś do czynienia z globalnym ociepleniem, a jego przyczyną jest spowodowany przez ludzi wzrost koncentracji gazów cieplarnianych (głównie dwutlenku węgla i metanu) w atmosferze. Mimo to wciąż zdarza się, że uczestnicy debaty publicznej negują podstawowe, potwierdzone naukowo fakty na temat klimatu, lub dzielą się własnymi wymysłami nie znajdującymi oparcia w faktach.

Aby zwrócić uwagę na ten fakt, co roku zapraszamy Internautów do głosowania w plebiscycie Klimatyczna bzdura roku. Biorą w nim udział wprowadzające w błąd lub świadczące o ignorancji stwierdzenia na temat klimatu, które padły w mediach polskojęzycznych w minionym roku.

W dziewiątej edycji plebiscytu (którą zorganizowaliśmy we współpracy z redakcjami Crazy Nauka oraz Demagog) zwyciężyła wypowiedź Jarosława Kaczyńskiego, w której podważył on konsensus naukowy dotyczący przyczyn zmiany klimatu. Na drugim i trzecim miejscu, z niewielką różnicą głosów, znalazły się wypowiedzi Bogdana Pęka i Adama Wielomskiego.

Pełna lista kandydatur wraz z opisami – poniżej.

Jarosław Kaczyński: Podzielone zdania

Jarosław Kaczyński, prezes  PiS, podczas swojego wystąpienia w Bielsku-Białej postawił pod znakiem zapytania konsensus naukowy w temacie globalnego ocieplenia. Co z tego, że wszystkie znaczące instytucje naukowe zgodnie stwierdzają wpływ człowieka na klimat, skoro… dla prezesa Kaczyńskiego równoważne wątpliwości (ewidentnie merytorycznie błędne) zgłaszane przez 93-letniego prof. Giaevera (nie specjalizującego się zresztą w kwestiach klimatycznych, lecz półprzewodnikach i biofizyce). 

Bogdan Pęk: Człowiek nie jest do tego zdolny!

Bogdan Pęk, polityk PiS, na antenie TVP Info zanegował możliwość wpływania człowieka na klimat. To opinia kompletnie niezgodna z wiedzą naukową. Jak pokazuje cały szereg spójnych badań, Ziemia się nagrzewa i jest to wynikiem naszej działalności (przede wszystkim emisji dwutlenku węgla ze spalania paliwa kopalnych).

Adam Wielomski: Zielona Grenlandia

Gdyby w średniowieczu na Grenlandii nie było lądolodu, to od tego czasu poziom morza musiałby spaść o ok. 7 m (tyle wody musiałoby zostać przekształcone w śnieg i lód pokrywające tę wyspę). Takie zjawisko na pewno nie pozostałoby niezauważone czy pominięte w kronikach. Badania geologiczne i glacjologiczne wskazują, że lądolód grenlandzki ma miliony lat, a jego nazwa to zabieg promocyjny Eryka Rudego lub zniekształcone, używane przez Wikingów słowo Gruntland oznaczające po prostu ziemię/grunt (więcej w naszym artykule). Mamy nadzieję, że ten temat wciągnie prof. Adama Wielomskiego i w jego kanałach pojawią się wpisy trafniejsze niż ten. 

Tomasz Sommer: To wszystko naturalne!

Tomasz Sommer jest redaktorem naczelnym konserwatywnego tygodnika “Najwyższy CZAS!”. W swojej rozbudowanej wypowiedzi dla youtubowego kanału “Media narodowe” wykazał się, niestety, głęboko zakorzenionym niezrozumieniem mechanizmu zmiany klimatu. Korzystając z analogii do codziennych zmian pogody, próbował przekonać słuchaczy, że obserwowane dziś globalne ocieplenie to naturalne zjawisko. Tak nie jest. Jak można przeczytać np. w najnowszym raporcie IPCC, zgromadzone przez naukowców z całego świata dowody bezdyskusyjnie świadczą o tym, że wpływ człowieka doprowadził do ogrzania atmosfery, oceanów i lądów.

Witold Waszczykowski: A miała być epoka lodowa

40-50 lat temu w prasie popularnej prawdopodobnie można było przeczytać także o lotach na odległe planety czy poszukiwaniu metod na nieśmiertelność. Jednak prasa popularna nie jest najlepszym źródłem wiarygodnych informacji. Naukowcy zajmujący się klimatem już w latach 1970. sygnalizowali, że problemem Ziemian stanie się spowodowane przez nich ocieplenie klimatu. Od tamtego czasu pewność co do tego, że Ziemia się ogrzewa i są za to odpowiedzialne antropogeniczne emisje gazów cieplarnianych znacznie wzrosła. Mamy nadzieję, że niebawem wzrośnie też wiedza europarlamentarzysty, Witolda Waszczykowskiego i takie tweety nie będą się już pojawiać na jego profilu.

The post Klimatyczna bzdura roku 2022 appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

Szymon Malinowski

„Można panikować” to film bardzo osobisty.

Fizyką atmosfery zacząłem zajmować się po 3 roku studiów magisterskich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Od początku tematem moich badań były zjawiska związane z chmurami, także tymi sztucznymi, emitowanymi przez chłodnie kominowe i kominy wielkich elektrowni.

Zabawnie wygląda lista moich stopni i tytułów naukowych. Mimo że przez 40 lat kariery naukowej zajmuję się tym samym, to nieustannie zmieniała się formalna klasyfikacja dyscypliny która się zajmuję. Mam magisterium z fizyki w zakresie geofizyki, doktorat z nauk przyrodniczych, habilitację z nauk fizycznych i profesurę z nauk o Ziemi. Według ostatniej reformy przestałem być fizykiem (geofizyka „przestała być” częścią fizyki), co powoduje pewne, czasami zabawne, a czasami bardzo przykre, komplikacje formalne.

Czy jestem klimatologiem? Formalnie, według polskiej klasyfikacji, nie. Ale prawda jest taka, że od początku mojej kariery naukowej staram się zrozumieć procesy fizyczne kształtujące klimat, bo chmury to największa zagadka klimatu i jego zmian. Nigdy nie napisałem żadnego artykułu naukowego o globalnym ociepleniu i zmianach klimatu, co nie znaczy, że nie rozumiem najważniejszych mechanizmów, które rządzą klimatem. To jest podstawowa wiedza fizyczna o atmosferze, którą, w wielu szczęśliwych okolicznościach nabywałem przez lata. Często wprost od wybitnych badaczy klimatu i chmur, autorów najbardziej znanych prac, raportów i publikacji, których wielu poznałem osobiście, słuchałem ich wykładów, wystąpień konferencyjnych, ale też dyskutowałem przy kawie czy piwie. To wiedza ważna dla każdego, kto próbuje zrozumieć zjawiska przyrodnicze nie w kategorii opisu, a w kategorii związków przyczynowo skutkowych.

W Polsce mamy stosunkowo niewielu badaczy, którzy w ten sposób badają zjawiska atmosferyczne i klimatyczne, a przynajmniej takich, którzy w tym duchu mieli szansę być wykształceni. Nie mamy też instytucji naukowych, które kompleksowo zajmowałyby się klimatem i jego zmianami. Skutkuje to pewną pustką w przestrzeni publicznej, brakiem wiarygodnych, zrozumiałych i łatwo dostępnych źródeł wiedzy o klimacie i jego zmianach, zrozumienia dlaczego problem globalnego ocieplenia jest dosłownie palący. Dlatego z grupą przyjaciół, także naukowych, założyliśmy już niemal 8 lat temu portal naukaoklimacie.pl, gdzie we współpracy z najwybitniejszymi polskimi badaczami klimatu staramy się przekazać Państwu podstawowe zręby wiedzy o klimacie i globalnym ociepleniu. Razem z Aleksandrą Kardaś i Marcinem Popkiewiczem napisaliśmy tez na ten temat książkę „Nauka o klimacie” – w zamierzeniu skrzyżowanie pracy popularno-naukowej i podstawowego podręcznika dla niespecjalistów w dziedzinie.

Od lat walczę z denializmem klimatycznym, także w polskim środowisku naukowym. W tej chwili jest to już łatwiejsze niż jeszcze kilka lat temu: większość z nas zauważa zmiany klimatu za oknem, zaczynamy się niepokoić. Jednak na razie niewiele robimy, przynajmniej na poziomie wyższym niż działania indywidualne, żeby zapobiec najgorszym ich skutkom. A musimy naprawdę wziąć się w tej sprawie do roboty i potraktować to jako najwyższy priorytet, bo zagrożenia narastają w coraz większym tempie.

Gdy Jonathan Ramsey zaproponował mi współpracę przy filmie, który Państwo będą mieli możliwość obejrzeć, pomyślałem sobie, że może warto spróbować dotrzeć do Państwa inną drogą, niż miałem okazję do tej pory. Praca nad filmem była trudna, także pod względem czysto psychologicznym – musiałem przynajmniej częściowo wypełznąć ze swojej skorupy. Była też ciekawa i inspirująca, za co bardzo dziękuję Jonathanowi, Jerzemu, Radkowi, Wiktorowi i wszystkim, którzy z nami współdziałali, mojej żonie Małgosi, najbliższym, koleżankom i kolegom. Bardzo jestem ciekaw wrażeń Państwa – oglądających ten film – czy w jakimkolwiek stopniu zmotywowałem Was do działania. Bo to działanie, ponad podziałami, w naszej wspólnej sprawie, jest konieczne. Można panikować, ale trzeba działać.

Czytaj więcej

Jonathan L. Ramsey, producent i reżyser filmu

Droga, która doprowadziła mnie do stworzenia nostalgicznego filmu dokumentalnego o kryzysie klimatycznym w Polsce, „Można panikować”, była co najmniej niezwykła. Wychowałem się w Chicago. Nie mam polskich korzeni, nigdy nie chodziłem do szkoły filmowej i przez ostatnie lata mało interesowałem się kwestiami środowiska. Nic nie wskazywało na to, że mógłbym zrobić taki film.

Dla mnie tworzenie niskobudżetowych filmów dokumentalnych zawsze było rodzajem osobistego sposobu robienia dwóch rzeczy: wyrażania moich obaw i zaspokajania ciekawości. Nie robię tego dla pieniędzy ani sławy. Inaczej już dawno bym zrezygnował!

Moje dwa pierwsze filmy były o obcokrajowcach w Polsce, którym towarzyszy poczucie bycia osobą z zewnątrz w miejscu daleko od domu. Starałem się uchwycić ich wszystkie niepewności i wspaniałe niespodzianki, które łączą się z decyzją życia w tym miejscu.

Trzeci film, „Smog Wars”, powstał, ponieważ zostałem ojcem podczas strasznego sezonu smogowego. Wtedy zdałem sobie sprawę, że nikt nigdy nie nakręcił filmu na temat smogu w Polsce, który ma ogromny wpływ na nasze życie. Film był moją własną formą aktywizmu.

Pomysł na „Można panikować” przyszedł mi do głowy w grudniu 2018 r.. Wtedy zobaczyłem prof. Szymona Malinowskiego, który w wywiadzie telewizyjnym mówił o przyszłej katastrofie klimatycznej i potencjalnym końcu cywilizacji. Z wielką pasją opowiadał o topniejących lodowcach, pożarach i zrujnowanych krajobrazach. Nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że jego przesłanie zjednoczy dużą liczbę ludzi, jeśli dowiemy się więcej o tym, kim profesor jest prywatnie, np. gdzie dorastał i jakie wydarzenia ukształtowały jego światopogląd. Jak się czuje, gdy wraca wieczorem do domu po dniu pracy, w której codziennie odkrywa i analizuje informacje dotyczącej zbliżającej się katastrofy? Jak przetwarza temat zmiany klimatu na poziomie emocjonalnym i jak to wpływa na jego relacje z ludźmi?

Im dłużej zadawałem te pytania, tym bardziej zdawałem sobie sprawę, że jeszcze taki film nie powstał. Gdy ludzie myślą o filmach dotyczących klimatu, często przychodzi im do głowy kilka nazwisk: Al Gore, Leonardo DiCaprio, David Attenborough i inni. Wszyscy są znanymi postaciami, które wkładają wielki wysiłek i dużo energii w mówienie o sprawach klimatycznych na forum. Zawsze odnosiłem jednak wrażenie, że w ich pracy brakuje głębszego elementu psychologicznego. W końcu są to profesjonaliści, przyzwyczajeni do bycia przed kamerami, dostarczania przygotowanych treści. Uważam, że niestety w dzisiejszym cynicznym świecie „fałszywych wiadomości” ich praca jest często niesłusznie postrzegana jako propaganda.

Przystępując do pracy nad filmem nie wiedziałem nic o życiu profesora Malinowskiego. Nie miałem pewności czy będzie zainteresowany odpowiadaniem na te wszystkie osobiste pytania. Nie byłem nawet pewien czy będziemy mogli się komunikować (moja znajomość języka polskiego nie jest zbyt dobra, nawet po 10 latach w Polsce!). Ciekawość skłoniła mnie do napisania e-maila z prośbą o spotkanie i przedyskutowanie idei stworzenia portretu dokumentalnego o „życiu wewnętrznym polskiego klimatologa”.

Profesor zgodził się ze mną spotkać. W dniu, w którym mieliśmy umówione spotkanie, otrzymałem od niego SMS-a z informacją o śmierci jego ojca. Zacząłem szukać innych naukowców, którzy mogliby zastąpić profesora w filmie. Poszukiwania nie zakończyły się sukcesem. Miesiąc po mojej rezygnacji udało mi się spotkać profesora Malinowskiego i rozpoczęliśmy długą serię nieformalnych rozmów przy kawie, wymieniając się pomysłami na temat rozwoju naszego projektu.

Ostatecznie powstał film o niedawnej przeszłości, teraźniejszości i bliskiej przyszłości Polski widzianej przez pryzmat doświadczeń jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich naukowców mówiących o zmianach klimatu. Chcieliśmy aby śmierć jego ojca była powodem do głębszej refleksji. Jednocześnie chcieliśmy skoncentrować się na życiu Szymona w teraźniejszości – pokazać jak próbuje ostrzec ludzi, skłonić do zmiany naszego sposobu życia w chwili obecnego kryzysu oraz odpowiedzieć na pytanie dlaczego tak bardzo martwi się o przyszłość kraju.

Mimo braku doświadczenia filmowego profesor Malinowski okazał się prawdziwym profesjonalistą. Wykazał wielką cierpliwość do mnie i mojej ekipy. Po spędzonym wspólnie czasie, mogę z całą pewnością powiedzieć, że jego zaangażowanie jest bardzo inspirujące. Mam nadzieję, że chociaż niewielką część tej pasji udało mi się pokazać. Spotkanie z Szymonem jest moim ulubionym doświadczeniem filmowym do tej pory i przykro mi, że to się skończyło. Mam jednak nadzieję, że film zainspiruje nowe pokolenie zwolenników walki ze zmianą klimatu w Polsce i na całym świecie.

Wspólne oświadczenie Ramsey United, producenta filmu dokumentalnego „Można panikować” oraz Against Gravity, organizatora Festiwalu Millennium Docs Against Gravity dot. premiery filmu „Można panikować”

Warszawa, 16 czerwca 2020

Sprawy klimatu są dla nas priorytetowe. Film „Można panikować” powstał z potrzeby serca oraz z poczucia obowiązku rozpoczęcia działań, bo – tak jak głosi tytuł jednego z całorocznych cykli filmowych Against Gravity – „planeta B nie istnieje”.

Wszelkie fakty naukowe potwierdzają, że działanie człowieka ma ogromny i bezpośredni wpływ na zmiany klimatyczne w zakresie globalnym. To nasze codzienne decyzje wpływają na to, jak świat wygląda.

Coraz bardziej upalne lata, coraz mniej śniegu zimą. Płoną lasy, jest coraz bardziej sucho. Brakuje wody. Znikają lodowce w górach. Znika lód morski w Arktyce. Rozmarza zmarzlina. Metan uwalnia się do atmosfery. Topnieją lądolody. Podnosi się poziom morza. Zakwasza się ocean. Giną pszczoły. Zanika bioróżnorodność. Występują coraz silniejsze burze i cyklony tropikalne. Plastik jest wszędzie. To wszystko nasz świat

– zauważa prof. Szymon Malinowski, fizyk atmosfery, bohater filmu „Można panikować”.

To wszystko nasz świat i nasza odpowiedzialność. Dotyczy to nas wszystkich bez względu na miejsce zamieszkania, płeć, wiek czy poglądy. I wszyscy możemy coś z tym zrobić!

Festiwal Millennium Docs Against Gravity każdego roku odbywa się w maju, już od 17 lat. Od kilku edycji organizowany jest także unikalny konkurs o nagrodę Green Warsaw Award dla najlepszego filmu o tematyce ekologicznej (pierwszy tego typu w Polsce). Filmy eko mają własną sekcję, pod hasłem „Klimat na zmiany”. „Można panikować” w reżyserii Jonathana L. Ramsey’a zakwalifikował się do tegorocznej edycji Festiwalu, gdzie miał mieć swoją światową premierę, a kilka tygodni później miał zostać udostępniony online.

Jednak ten rok jest inny niż wszystkie poprzednie lata. Z powodu pandemii COVID-19 Festiwal został przełożony na wrzesień br. Mimo to podjęliśmy decyzję, że są sprawy, które nie mogą czekać. Postanowiliśmy udostępnić bezpłatnie film na YouTube tak, aby każdy miał do niego równy dostęp, przez pierwszy tydzień czerwca, chcąc zwrócić uwagę na Światowy Dzień Ochrony Środowiska (5 czerwca). Ten ograniczony czas był także podyktowany wcześniejszą umową Ramsey United i Against Gravity. Dziś następuje kolejny zwrot akcji: wspólnie postanawiamy anulować wcześniejsze ustalenia oraz wzajemne zobowiązania i w efekcie przywrócić film „Można panikować” na YouTube tak, aby każdy miał do niego dostęp w wybranym miejscu i czasie. Abyście mogli go oglądać, komentować, polecać i rozpowszechniać!

Działajmy wspólnie w imię nadrzędnej wartości, jaką jest dobro naszej planety. Jeśli ten film może przekonać chociaż jednego nieprzekonanego, to znaczy, że było warto! Jeśli choć jedna osoba zda sobie sprawę, że ma realny wpływ na to, w jakich warunkach żyjemy, to osiągnęliśmy bardzo wiele! To Wasze liczne reakcje i komentarze po czerwcowym tygodniu skłoniły nas do kolejnych działań wokół filmu. We wspólnocie siła i wierzymy, że wspólnie uda się zatrzymać zmiany klimatyczne!

Film „Można panikować” wraca na YouTube i będzie dostępny na kanale Ramsey United już DZIŚ, 16 czerwca. Zaś we wrześniu, w ramach Millennium Docs Against Gravity, bohaterowi filmu profesorowi Szymonowi Malinowskiemu zostanie uroczyście wręczona Nagroda miesięcznika „Focus” dla Największej Osobowości Festiwalu. Prof. Malinowski będzie też gościem specjalnym tegorocznej edycji, która odbędzie się 4-13 września.

O szczegółach będziemy informować na bieżąco.

Zapraszamy na:

www.moznapanikowac.pl
https://www.facebook.com/MillenniumDocsAgainstGravity/
https://www.facebook.com/MoznaPanikowacFilm/

A teraz do dzieła! Los Ziemi leży w naszych rękach!!

The post "Można panikować" appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

Niekwestionowanym zwycięzcą głosowania internautów został prezydent Andrzej Duda, za słowa na temat energetyki węglowej i ochrony klimatu, które padły w jego przemówieniu otwierającym szczyt klimatyczny w Katowicach. Stanowisko nauki jest jednoznaczne: nie ma możliwości pogodzenia dalszego spalania paliw kopalnych z ochroną klimatu. Spalanie węgla oznacza emisje dwutlenku węgla a – jak przeczytamy w Specjalnym Raporcie IPCC – jeśli chcielibyśmy zatrzymać ocieplanie się klimatu, musimy całkowicie zaprzestać takich emisji. Więcej na ten temat przeczytasz w specjalnym artykule, w którym skomentowaliśmy zarówno wystąpienie prezydenta jak i wypowiedzi innych dygnitarzy.

Drugie miejsce przypadło Ryszardowi Czarneckiemu, który w swoim felietonie dla „Wprost” pomylił klimat z pogodą, a trzecie – Tomaszowi Sommerowi, który uznał nasz obecny klimat za „zbyt chłodny”. Szczegółową klasyfikację oraz nasze komentarze znajdziecie na stronie plebiscytu.

W konkursie na najciekawsze uzasadnienie redakcja Nauki o klimacie zdecydowała się przyznać pierwsze miejsce (i nagrodę w postaci czytnika e-booków) panu Mirosławowi Paprotnemu za jego uzasadnienie głosu na wypowiedź Piotra Kowalczaka:

Marcin Popkiewicz w wydanej w 2012 książce „Świat na rozdrożu” przejrzyście zestawił (strona 415) wytyczne dla kampanii dezinformujących w sprawach szkodliwości palenia, azbestu, zmian klimatycznych itd. Te wytyczne. zebrane w punktach. są bardzo skuteczne, ponieważ bazują na bardzo dobrej znajomości psychologii oraz socjologii: statystyczny odbiorca wybierze wyjaśnienie proste zamiast naukowego (trudnego) oraz będzie chciał wierzyć (choćby podświadomie), że jeszcze nie jest tak źle.
Prawie wszystkie wypowiedzi zebrane w tym plebiscycie są zgodne ze wspomnianymi wytycznymi – to jest wstrząsające, kiedy się widzi, jak mimo dekad pracy setek tysięcy (a może już milionów) naukowców, publicystów oraz nauczycieli – głupota, ignorancja, interesowność trwają nieporuszone, rok w rok wypowiadając te same bzdury.

Wypowiedź Piotra Kowalczyka jest szczególnie szkodliwa, ponieważ podważa autorytet instytucji naukowych, podważa same procedury ustalania naukowego konsensusu. Dzisiejszy świat (co stwierdza chociażby tegoroczny Biuletyn Atomowego Zegara Zagłady) jest trapiony zalewem dezinformacji, niezweryfikowanych postprawd oraz interesownych kłamstw – w rezultacie znakomita większość ludzi na świecie nie wie, jak ten świat wygląda ani jak działa. W tym kontekście relatywizowanie, lekceważenie wiarygodności naukowych instytucji jest karygodne. Jeśli przeciętny człowiek będzie myślał, że instytucje typu IPCC kierują się swoim widzimisię, że nie posiadają w miarę skutecznych metod weryfikacji ogłaszanych wyników badań – to komu ten człowiek ma zaufać? Nie będzie ufał nikomu, tylko będzie postrzegał świat w kategoriach tzw. „walk plemion”, w których wygrywa siła, nie prawda (bo prawda będzie się jawić jako rzecz względna, do kupienia).

Można dyskutować z instytucjami typu IPCC na gruncie merytorycznym, wykazywać niedoskonałości formalno-organizacyjne itd. – ale nie wolno podważać w nonszalancki sposób samej zasady funkcjonowania nauk przyrodniczych, bo społeczne, poznawcze i moralne koszty takiego podważania są wręcz upiorne.

Drugie miejsce (i nagroda w postaci dysku przenośnego) przypadło pani Beacie Karwot a trzecie (premiowane książką „Nauka o klimacie”) równorzędnie Weronice Bąk, Marcie Błaszczyk, Witoldowi Gawlikowi, Aleksandrze Głąb i Karolinie Gąsiorowskiej. Zwycięzcy otrzymają także powiadomienia pocztą elektroniczną.

Karykatury na naszej stronie powstają z użyciem narzędzia sp-studio.

The post Klimatyczna bzdura roku 2018 appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

Po cyklu wykładów i dyskusji, uczestnicy postanowili o ogłoszeniu
wspólnego memorandum, w którym naukowcy, intelektualiści i duchowni
nawołują do aktywnego i opartego na osiągnięciach nauki działania w
sprawie ograniczenia globalnej zmiany klimatu i realizacji postanowień Porozumienia paryskiego. Poniżej zamieszczamy (w wersji oryginalnej) komunikat prasowy oraz treść memorandum (po polsku i po angielsku).

Informacja na stronie Polskiej Akademii Nauk.

Katowice, the 10th of December, 2018
Komunikat prasowy

Joint call for swift and just climate action: the Katowice Memorandum

Researchers, intellectuals and spiritual leaders jointly call for swift and just climate action. Together, they formulate the Katowice Memorandum at a symposium co-organized by the Polish Academy of Sciences, the Pontifical Academy of Sciences and the French National Centre for Scientific Research (CNRS) during the 24th UN Conference of the Parties to the UN Framework Convention on Climate Change (COP 24) in Katowice, Poland.

The joint symposium was opened by Jerzy Duszyński, President of the Polish Academy of Sciences, Andrzej Kowalczyk, Rector of the University of Silesia in Katowice, HE Pierre Levy, French Ambassador to Poland, Stéphanie Thiébault, CNRS Director of Institute of Ecology and Environment, and Msgr Marcello Marcelo Sánchez Sorondo, Chancellor of the Pontifical Academy of Sciences.

The list of outstanding speakers includes: Patricia Espinosa, Executive Secretary of the UNFCCC; Hans Joachim Schellnhuber, member of the Pontifical Academy of Sciences and Director Emeritus of the Potsdam Institute for Climate Research, Valerie Masson Delmotte, Co-Chair of the Intergovernmental Panel on Climate Change; Nobel Laureate Mario Molina; Nicholas Stern, Professor at the London School of Economics and Chair of the Grantham Research Institute; Laurence Tubiana, CEO of European Climate Foundation; and many other distinguished scientists. Contributing religious leaders include the Primate of Poland, Wojciech Polak; the Chair of the German Council of the Evangelical Church, Heinrich Bedford-Strohm; Bruno-Marie Duffé, Head of the Vatican Delegation to COP24; and John Chryssavgis, environmental advisor to the Ecumenical Patriarch Bartholomew I.

Enclosed please find the memorandum that had just been signed.

Memorandum katowickie

Deklaracja przyjęta przez wspólne sympozjum dotyczące zmian klimatu pn.
“Safeguarding Our Climate, Advancing Our Society”
(Troska o klimat, pomyślna przyszłość społeczeństw)

10 grudnia 2018

Polska Akademia Nauk, Papieska Akademia Nauk oraz Centre Nationale de la Recherche Scientifique (Narodowe Centrum Badań Naukowych) zorganizowały wspólne sympozjum o nazwie “Safeguarding Our Climate, Advancing Our Society” w czasie trwania 24-tej sesji Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu (COP 24) w Katowicach. Podczas sympozjum, wybitni naukowcy, intelektualiści i przywódcy duchowi sformułowali wspólny apel nawołujący do podjęcia szybkich kroków w celu powstrzymania zmian klimatu. Apel ten adresowany jest do wszystkich członków społeczności naukowych, kulturowych i duchowych. Oparty jest na wiedzy naukowej dostarczonej przez badania klimatologów i poczuciu moralnego zobowiązania do zapewnienia ludzkości warunków do życia w naszym wspólnym domu.

Obecnie dysponujemy niepodważalnymi dowodami naukowymi na następujące zjawiska:
(i) Ziemia ulega szybkiemu ociepleniu – już obecnie średnia temperatura jest o 1°C wyższa w porównaniu z czasem sprzed gwałtownego rozwoju przemysłu;
(ii) emisja gazów cieplarnianych powstałych w wyniku działalności człowieka jest głównym czynnikiem wywołującym zmiany klimatu;
(iii) wiele ze spowodowanych w ten sposób zmian już dziś ma negatywny wpływ na społeczeństwo i może pogłębić problemy społeczne;
(iv) wciąż istnieje szansa na uniknięcie totalnego kryzysu klimatycznego. Jednak wraz z upływem czasu, bardzo szybko się zmniejsza (patrz Piąty Raport Międzyrządowego Zespołu do spraw Zmian Klimatu).

Jeśli szansa ta całkiem przepadnie, rozwój ludzkości zostanie udaremniony, a stosowanie paliw kopalnych, które w dużej mierze rozwój ten umożliwiło, stanie się naszym przekleństwem. Nie możemy do tego dopuścić.

Już dziś obserwujemy wymieranie gatunków i potencjalnie nieodwracalne zmiany ekosystemów. Miliardy ludzi cierpią z powodu ekstremalnych zjawisk pogodowych  takich jak fale upałów, susze i powodzie. Jeśli nie podejmiemy szybkich i zakrojonych na szeroką skalę działań, podniesie się poziom morza, wystąpią braki wody pitnej i inne niekorzystne zjawiska, które zmuszą znaczne grupy ludzi do migracji lub pozbawią ich życia.

W reakcji na te zagrożenia, naukowcy i przywódcy duchowi apelują do poczucia moralnej odpowiedzialności każdego mieszkańca naszej planety, nawołując do podjęcia działań, które zapewnią bezpieczne życie naszym dzieciom.

Społeczność międzynarodowa zebrana na COP 24 powinna potraktować ten apel z najwyższą powagą i przyczynić się do wdrożenia Porozumienia Paryskiego poprze  stworzenie listy uniwersalnych zasad działania, realizowanych przez poszczególne kraje, dzięki którym globalne ocieplenie pozostałoby na poziomie znacznie poniżej 2°C. Stabilny klimat jest bezcennym dobrem wspólnym, które umożliwia życie wszystkich stworzeń na ziemi i do nich należy. Naukowcy, przywódcy duchowi i społeczeństwo obywatelskie muszą wspólnie zadbać o to dobro i uczynić wszystko, co w ich mocy, aby zapobiec chaosowi klimatycznemu.

Szybka dekarbonizacja wszystkich sektorów gospodarki jest niezbędna, aby zachować środowisko naturalne w takim kształcie, jaki umożliwił ludzkości dotychczasowy rozwój i dobrobyt. Kluczowe znaczenie ma tutaj sektor energetyczny, ponieważ energię elektryczną i cieplną wytwarza się wciąż głównie poprzez spalanie paliw kopalnych – przede wszystkim węgla – co ma szkodliwy wpływ zarówno na klimat, jak i na zdrowie.

Zwrot w stronę odnawialnych źródeł energii (OZE) jest więc koniecznością, która jest korzystna dla ludzi i gospodarki nie tylko ze względu na klimat. Zapewnienie stabilności klimatu wymaga jednak przejścia na OZE znacznie szybciej, niż wynikałoby to z czystej kalkulacji rynkowej.

Ustalenia naszego sympozjum wyraźnie potwierdzają możliwość szybkiego przejścia na OZE. Zaprzestanie użycia paliw kopalnych niesie ze sobą wiele dodatkowych korzyści, takich jak poprawa czystości powietrza oraz stworzenie nowych miejsc pracy w coraz bardziej zdygitalizowanym świecie. Podstawą takich szybkich i głębokich transformacji gospodarki i stylu życia powinna stać się edukacja publiczna.

Zmiany klimatu pogłębiają istniejące nierówności społeczne. Ponadto, przejście do gospodarki niestanowiącej zagrożenia dla klimatu wiąże się w niektórych regionach z pewnymi trudnościami. Należy takim regionom zapewnić wsparcie poprzez podzielenie się wiedzą, doświadczeniem, innowacjami i innymi zasobami.

Popieramy długofalowe działania, których liderem jest Unia Europejska, zmierzające do całkowitego wyeliminowania paliw kopalnych. Plan „carbon law” (prawo węglowe) na mocy którego emisje będą zmniejszane co dekadę o połowę, stanowi wykonalne i jasne wytyczne działań. Ich kluczowym elementem jest decyzja odejścia od spalania węgla najpóźniej do roku 2030, co stanowić będzie przykład dla wielu państw zależnych od paliw kopalnych, również w biedniejszych regionach świata. To krok o wielkim znaczeniu, wytyczający drogę ku bezpieczeństwu klimatycznemu i przyszłości naszego społeczeństwa.

Katowice, 10 grudnia 2018, podczas szczytu COP 24

The Katowice Memorandum

A Declaration of the Joint Symposium on Climate Change
“Safeguarding Our Climate, Advancing Our Society”

10 December 2018

The Polish Academy of Sciences, the Pontifical Academy of Sciences and the National Centre for Scientific Research (CNRS) convened the joint symposium ‘Safeguarding Our Climate, Advancing Our Society’ during the 24th UN Conference of the Parties to the UN Framework Convention on Climate Change (COP 24) in Katowice, Poland. At the event, eminent researchers, intellectuals and spiritual leaders formulate a joint call for swift and just climate action. This call to action is addressed to all members of the scientific, cultural and spiritual communities and is based on our collective insight – a sober consideration of climate science and an ethical commitment to a viable future for our common home.

There is compelling  scientific evidence that (i) the Earth is rapidly warming and is already 1°C warmer than in pre-industrial times; (ii) greenhouse gas emissions from human activities are the dominant driving force of climate change; (iii) many of the impacts so caused are already negative for society at large and increase social vulnerabilities and (iv) there is still a window of opportunity to take full responsibility and avoid an all-out climate crisis. However, this window is rapidly closing (Intergovernmental Panel on Climate Change, AR5).

Should it close completely, human progress across our planet would be thwarted, thus turning the immense historical benefit of fossil fuel use into an outright curse for our civilization. This must not happen.

Already today, we are witnessing species extinction and potentially irreversible transformations of ecosystems. Billions of humans are suffering under intensified extreme weather events, such as heat waves, droughts, or flooding. Without a rapid and profound transformation, sea-level rise, water scarcity and other climate impacts will force more and more people to leave their homes or perish.

Scientific and spiritual leaders have responded to these scientific findings by calling on the ethical responsibility of every person living on this planet, urging us to start now to steer Earth toward our children’s future.

The international community gathering at COP 24 needs to heed these appeals and substantiate the pivotal Paris Agreement by creating a set of universal rules for national actions that will ensure that global warming is confined to “well below 2°C”. A stable climate is one of the most precious common goods in our shared home; it belongs to and supports all life on Earth. Scientists, spiritual leaders and civil society need to take care of this good together and must mobilize all efforts to avoid climate chaos.

Rapid decarbonisation of all economic sectors is crucial for preserving the environmental conditions that allowed humanity to thrive. The energy sector is critical in this context, since power and heat are still predominantly generated from fossil fuels – and especially from coal, which has damaging effect on the climate and public health. A move towards renewable energy sources is imperative to protect workers and economies, independent of climate change. For the sake of climate stability, this move needs to happen much sooner than sheer market considerations would suggest.

The answers given by our symposium clearly demonstrate the feasibility for such a transition. The phase-out of fossil fuels provides many co-benefits such as improved air quality and the creation of novel jobs in a progressively digitalized world. Public education can form a strong backbone to the required rapid and deep transformation of our economies and lifestyles.

Climate change intensifies existing inequalities.  In addition, transition to a climate neutral economy is more challenging for certain regions than for others. It is therefore necessary to strengthen support to the former, and share knowledge, practices, innovations and resources.

We support the European Union’s long-term ambition to lead an innovation process that makes the world fossil-free. To this end, the ‘carbon law’, a plan to halve emissions every decade, provides a scientifically sound and simple roadmap. A crucial step of this roadmap is a rapid and human-centred transition away from the critical coal sector, no later than 2030, which will be instructive to many fossil-fuel dependent and poorer regions of the world. This is a vital step, which will pave the way to safeguard our climate and advance our society.

Done on the 10th of December 2018 during the COP 24 in Katowice, Poland

The post Memorandum Katowickie – głos naukowców, intelektualistów i duchownych appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

„Komitet Geofizyki PAN wydał w 2009 roku oświadczenie, w którym wyrażał zaniepokojenie zmieniającym się klimatem oraz wzywał do zintensyfikowania badań klimatycznych, oraz ewentualnych działań adaptacyjnych, w przypadku, gdyby międzynarodowe wysiłki zmierzające do ograniczenia tych zmian nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Komitet uzasadniał potrzebę takiego oświadczenia zainteresowaniem i zaniepokojeniem społeczeństwa zmianą klimatu oraz spotykanymi w obiegu publicznym licznymi opiniami niezgodnymi z aktualnym stanem wiedzy o systemie klimatycznym Ziemi. W okresie ostatnich ośmiu lat wiedza naukowa na temat klimatu i jego postępującej zmiany znacznie się poszerzyła. Jednocześnie w mediach zdarzają się informacje niezgodne z tą wiedzą, a postęp w działaniach ograniczających zmiany klimatu jest niedostateczny, co sprawia iż Komitet Geofizyki PAN widzi potrzebę wydania kolejnego oświadczenia w następującym brzmieniu:

1) Globalne ocieplenie postępuje nadal [1, 1a, 1b]. Lata 2014-2016 były najcieplejsze w historii pomiarów meteorologicznych i oceanograficznych, nie tylko globalnie, ale także w wielu regionach świata, w tym w Europie [2]. Zasięg lodu morskiego w Arktyce podczas jego letnich minimum pozostaje na bardzo niskim poziomie po rekordowo niskiej wartości z 2012 roku [3], natomiast zasięgi podczas zimowego maksimum były najmniejsze w historii pomiarów w ciągu trzech ostatnich lat (rekordowe wartości padły w 2015 i 2017 roku) [4]. Również zasięg lodu morskiego wokół Antarktydy, po długim okresie powolnego wzrostu, w 2016 roku spadł do najniższych wartości w historii pomiarów satelitarnych [5]. Lodowce górskie [6] oraz lądolody Grenlandii [7] i Antarktydy [8, 8a, 8b] nadal tracą masę. Zawartość cieplna oceanu światowego zwiększała się w ciągu ostatniego dziesięciolecia w tempie odpowiadającym obserwowanej metodami satelitarnymi nierównowadze energetycznej planety Ziemia większej niż 0,5 W na każdy metr kwadratowy jej powierzchni [9, 9a, 9b]. Poziom oceanu światowego podnosi się w wyniku ocieplenia wody morskiej i topienia lodu na kontynentach o ponad 3 mm rocznie w okresie satelitarnym (od 1993 roku), a tempo wzrostu wykazuje w ostatnich latach przyspieszenie [10, 10a, 10b].

2) Nauka nie ma istotnych wątpliwości co do przyczyny trwającego globalnego ocieplenia. Efekt cieplarniany jest zarówno dobre zrozumiały w sensie teoretycznym ale też jego wartość i zmiany mierzone są bezpośrednio w widmie promieniowania termicznego Ziemi [11, 11a, 11b]. Spowodowany jest on absorpcją tego promieniowania przez gazy cieplarniane, takie jak dwutlenek węgla, którego stężenie wzrosło od czasów przedprzemysłowych o ponad 40% [12], metan, którego stężenie podwoiło się od XIX wieku [13], oraz spowodowane tym sprzężenia zwrotnie dodatnie, takie jak wzrost zawartości pary wodnej w atmosferze [14]. Żaden inny znany proces nie przyczyniał się do globalnego ocieplenia w ostatnich dekadach (aktywność słoneczna miała w ciągu ostatnich trzech 11-letnich cyklów minimalnie ujemny wpływ na temperaturę globalną [15]). Emisje antropogeniczne węgla wynoszą ok. 10 GtC rocznie [16, 16a] i na razie nie wykazują tendencji spadkowych [17]. Obliczenia wskazują, że wypełnienie zobowiązań niedawnych Porozumień Paryskich o utrzymaniu wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie niższego niż 2°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej i dążeniu do tego, by ograniczyć wzrost do 1,5°C, do roku 2100 [18], nie będzie możliwe bez szybkiej redukcji emisji gazów cieplarnianych nie później niż do 2030 roku i neutralności węglowej w skali planety przed końcem XXI wieku [19].

3) Zmiana klimatu przynosi szereg niekorzystnych skutków, od wzrostu intensywności susz w rejonach podzwrotnikowych [20] po zanik wieloletniej zmarzliny w rejonach polarnych [21]. Zwiększone temperatury globalne wpływają na intensyfikację fal upałów [22, 22a]. Coraz silniejsze dowody naukowe pokazują powiązania wzrostu częstotliwości i intensywności opadów ekstremalnych [23] z obserwowanym ociepleniem klimatu [24]. Modele klimatyczne [25] przewidują kontynuację tych niekorzystnych trendów w następnych dekadach, a także wskazują na możliwość uaktywnienia się nowych niekorzystnych procesów takich jak dodatkowe emisje gazów cieplarnianych z topiącej się wieloletniej zmarzliny [26, 26a] i podmorskich złóż klatratów metanu [27, 27a] lub możliwość katastrofalnego rozpadu części lądolodu Antarktydy [28, 28a]. Bardzo niepokojące są coraz wyższe szacunki przyszłego wzrostu poziomu morza związane z coraz lepszym rozumieniem dynamiki lądolodów. W najnowszych prognozach przekroczenie 1 m wzrostu poziomu morza w XXI wieku staje się coraz bardziej prawdopodobne, szczególnie w scenariuszach, w których nie udaje się szybko zredukować emisji gazów cieplarnianych [29, 29a, 29b, 29c].

4) W związku z postępującą zmianą klimatu Komitet Geofizyki PAN ponawia apel o prowadzenie badań nad procesami klimatycznymi jak również skutkami społecznymi i ekonomicznymi wywołanymi zmianami klimatu, a także nad ewentualnymi działaniami adaptacyjnymi i łagodzącymi na wypadek, gdyby międzynarodowe wysiłki zmierzające do ograniczenia tych zmian nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Komitet apeluje o poparcie dla środowisk naukowych włączających się aktywnie w międzynarodowe interdyscyplinarne badania nad zmianą klimatu i jej skutkami, a  także o odpowiedzialne informowanie społeczeństwa i rządzących o wynikach tych badań.

Stanowisko przyjęte w głosowaniu na posiedzeniu plenarnym Komitetu w dniu 24 maja 2018 roku.”

1. Serie czasowe NASA, NOAA, MetOffice:
https://data.giss.nasa.gov/gistemp/tabledata_v3/GLB.Ts+dSST.txt
https://www.ncdc.noaa.gov/cag/time-series/global/globe/land_ocean/p12/12/1880-2017.csv
https://www.metoffice.gov.uk/hadobs/hadcrut4/data/current/time_series/HadCRUT.4.6.0.0.monthly_ns_avg.txt
2. https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/global-and-european-temperature-4/assessment
3. https://nsidc.org/arcticseaicenews/2017/09/arctic-sea-ice-at-minimum-extent-2/
4. https://nsidc.org/arcticseaicenews/2017/03/arctic-sea-ice-maximum-at-record-low/
5. Turner & Comiso, 2017, Nature, https://doi.org/10.1038/547275a
6. Gardner et al., 2013, Science, https://doi.org/10.1126/science.1234532
7. McMillan et al., 2016, GRL, https://doi.org/10.1002/2016GL069666
8. Shepard et al, 2012, Science, https://doi.org/10.1126/science.1228102,
Martín-Español et al, 2016, JGR, https://doi.org/10.1002/2015JF003550,
Martín-Español et al, 2017, GRL, https://doi.org/10.1002/2017GL072937
9. Johnson, Lyman & Loeb, 2016, https://doi.org/10.1038/nclimate3043,
Palmer 2017, https://doi.org/10.1007/s40641-016-0053-7,
Cheng et al., 2017, Science Adv., https://doi.org/10.1126/sciadv.1601545
10. Watson et al., 2015, Nature Climate Change, https://doi.org/10.1038/nclimate2635,
Dieng et al., 2017, GRL, https://doi.org/10.1002/2017GL073308,
Chen et al., 2017, Nature Climate Change, https://doi.org/doi:10.1038/nclimate3325
11. Harries et al., 2001, Nature, https://doi.org/10.1038/35066553,
Philipona et al., 2004, GRL, https://doi.org/10.1029/2003GL018765,
Stephens et al., 2012, Nature Geoscience, https://doi.org/10.1038/NGEO1580
12. https://www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/trends/global.html
13. https://www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/trends_ch4/
14. Wang et al., 2016, J. Climate, https://doi.org/10.1175/JCLI-D-15-0485.1
15. Matthes K. et al., 2017, Geosci. Model Dev., https://doi.org/10.5194/gmd-10-2247-2017
16. Le Quere et al., 2016, Earth Syst. Sci. Data, https://doi.org/10.5194/essd-8-605-2016 (CO2),
Kirschke et al, 2013, Nature Geoscience, https://doi.org/10.1038/ngeo1955 (metan)
17. Peters et al, 2017, Nature Climate Change, https://doi.org/10.1038/s41558-017-0013-9
18. https://ec.europa.eu/clima/policies/international/negotiations/paris_pl
19.Millar et al., 2017, Nature Geoscience, https://doi.org/10.1038/NGEO3031
20. Dai, 2013, Nature Climate Change, https://doi.org/10.1038/NCLIMATE1633
21. Chadburn et al., 2017, Nature Climate Change, https://doi.org/10.1038/nclimate3262
22. King et al., 2016, GRL. https://doi.org/10.1002/2015GL067448,
Perkins-Kirkpatrick & Gibson, 2017, Scientific Reports, https://doi.org/10.1038/s41598-017-12520-2
23. O’Gorman, 2015, Current Climate Change Reports, https://doi.org/10.1007/s40641-015-0009-3
24. Coumou & Rahmstorf, 2012, Nature Climate Change, https://doi.org/10.1038/NCLIMATE1452
25. Dufresne et al., 2013, Climate Dynamics, https://doi.org/10.1007/s00382-012-1636-1 (i wiele innych)
26. Schaefer et al., 2014, ERL, https://doi.org/10.1088/1748-9326/9/8/085003,
Shuur et al, 2015, Nature, https://doi.org/10.1038/nature14338
27. Hunter et al., 2013, Earth and Planetary Science Letters, https://doi.org/10.1016/j.epsl.2013.02.017,
James et al., 2016, Limnology and Oceanology, https://doi.org/10.1002/lno.10307
28. DeConto & Pollard, 2016, Nature, https://doi.org/10.1038/nature17145,
Wise et al., 2017, Nature, https://doi.org/10.1038/nature24458
29. Horton et al, 2013, Quaternary Science Reviews, https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2013.11.002,
Kopp et al., 2014, Earth’s Future, https://doi.org/10.1002/2014EF000239,
Mengel et al., 2016, PNAS, https://doi.org/10.1073/pnas.1500515113,
Nauels et al., 2017, ERL, https://doi.org/10.1088/1748-9326/aa92b6

The post Stanowisko Komitetu Geofizyki PAN w sprawie postępującej zmiany klimatu appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

Zwycięzcą – z dużą przewagą głosów – został jednak Wojciech Cejrowski, podróżnik i dziennikarz, który w swojej wypowiedzi dla Radia Koszalin zawarł wiele nieprawdziwych stwierdzeń, w szczególności klasyczny mit

Cała ludzka emisja [CO₂] to jest mniej niż jeden wulkan, a wulkanów na Ziemi dymiących mamy tysiące.

Na szczęście coraz więcej osób wie, że w rzeczywistości wszystkie wulkany świata  emitują w ciągu roku ponad 100 razy mniej dwutlenku węgla niż ludzkość i ma dość wysłuchiwania o ich rzekomo dużym wpływie na koncentracje tego gazu w atmosferze.

Na drugim miejscu znalazł się minister Krzysztof Tchórzewski, który w swoim wystąpieniu podczas Kongresu Gospodarczego w Katowicach zawarł kilka nieprawdziwych informacji, między innymi o tempie prowadzonego w Polsce zalesiania. Jego wypowiedź komentujemy w osobnym artykule.

Trzecie miejsce zajął profesor Michał Leszczyński, który w swoich barwnych felietonach co jakiś czas neguje dobrze znany fizyce wpływ dwutlenku węgla na klimat.

Więcej na temat poszczególnych kandydatur i wyniki głosowania znajdziecie na stronie plebiscytu Klimatyczna bzdura roku.

Osoby głosujące w plebiscycie mogą również wziąć udział w konkursie na najlepsze uzasadnienia. W tym roku redakcja Nauki o klimacie zdecydowała się uhonorować następujące osoby:

Miejsce 1 – czytnik Kindle – Marcin Leszczyński, za następujące uzasadnienie do głosu na prof. Michała Leszczyńskiego:

1. Jestem synem. W przeciwieństwie do Taty uważam, że można wyliczyć zmiany klimatyczne, nawet jeśli nie dokładnie to wystarczająco.

2. Wysyłam regularnie artykuły i prowadzę dyskusję z Tatą, że CO₂ i inne gazy cieplarniane są groźne (miesięcznie czytam jakieś 60-90 godzin na ten temat od paru lat, łącznie z oglądaniem np. pokrywy lodowej). Niestety bez efektów.

3. Poprosił mnie, abym na Niego zagłosował.

Miejsce 2 – przenośny dysk SSD – Irek Różycki

Miejsce 3 – powerbank – Adam Adam, Wawrzyniec Korzeń i Zofia Wąchocka.

Zwycięzcy otrzymają powiadomienia na adres mailowy podany podczas głosowania. Jeśli nie dotarły, prosimy o sygnał na kontakt@naukaoklimacie.pl

Dziękujemy za wspólną zabawę!

The post Klimatyczna bzdura roku 2017 przyznana! appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

„Popularyzator Nauki” to bardzo prestiżowy konkurs, a przyznanie nagrody pochodzącej z kręgów rządowych i mainstreamowych mediów pozwala mieć nadzieję, że czas negacjonizmu klimatycznego w tych środowiskach już się kończy.

Wszystkim czytelnikom i sympatykom gorąco dziękujemy za wsparcie!

Więcej w Rozstrzygnięto konkurs PAP i MNiSW dla popularyzatorów nauki, Popularyzatorzy Nauki 2017: o nauce mówić ciekawie i nie bać się dziennikarzy

The post 'Nauka o Klimacie' laureatem konkursu 'Popularyzator Nauki 2017'! appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.

Tegorocznym niekwestionowanym zwycięzcą został jednak polityk, Janusz Korwin-Mikke, którego zdaniem

W rzeczywistości, jak pokazują kolejne przeglądy literatury fachowej, ponad 97% naukowców badających klimat zgadza się co do tego, że za obecnie obserwowane globalne ocieplenie odpowiada działalność człowieka. Taką opinię przedstawiły także akademie naukowe z 80 krajów oraz wszystkie renomowane instytucje naukowe. Na temat zgodności naukowców, dowodów, prac badawczych i konsensusu opartego na wiedzy można posłuchać na naszym kanale Youtube. Na naszej stronie znajdziecie też listę wskaźników, które mówią nam o tym, że globalne ocieplenie zachodzi oraz dowodów na jego związek z działalnością człowieka

Drugie i trzecie miejsce na podium przypadło kolejno Tomaszowi Telukowi oraz profesorowi Januszowi Sowie. Wypowiedzi wszystkich kandydatów oraz szczegóły klasyfikacji znajdziecie na stronie plebiscytu.

Osoby głosujące w plebiscycie mogą przy okazji wziąć udział w konkursie na najlepsze uzasadnienia. Tegoroczną zwyciężczynią została pani Martyna Mokrzecka, która oddała głos na artykuł Ryszarda Bartnika i Anny Hnydiuk-Stefan z następującym komentarzem:

Oddałam kilka głosów na tą bzdurę, ponieważ podziałała na mnie jak płachta na byka, z co najmniej kilku względów.

Po pierwsze, to są pracownicy Politechniki – Uczelni Wyższej. Po drugie, nie byle, jacy, bo Pan Profesor i Pani Doktor. Można by pomyśleć, że jest to ważne, kto i czego uczy studentów. Na przykład dlatego, że to studenci w niedalekiej przyszłości staną się wykształconą częścią społeczeństwa.

Z wykształconą częścią społeczeństwa, a w tym przypadku też z osobami z tytułem inżyniera jest pewien problem. Często, gdy wypowiadają się na jakiś temat (nawet luźno związany z zagadnieniami tzw. nauk ścisłych/przyrodniczych itp.) to inni ludzie (tego tytułu nieposiadający), ich zdanie przyjmują za pewnik. W swojej krótkiej karierze wojującego z mitami o klimacie wielokrotnie słyszałam: „ Tak nam mówili na Polibudzie, globalne ocieplenie to bzdura”. „Co, wiesz lepiej niż mój Profesor z Inżynierii Środowiska/Architektury/Energetyki/czegokolwiek”?? On mówił, że to Ci szaleni ekolodzy jakieś głupoty gadają”. A inni, którzy znają się jeszcze mniej słuchają i myślą, że jak ich kolega inżynier/ magister tak mówi/tak go nauczyli no to przecież prawda.

Po drugie, ta bzdura też troszkę pokazuje stan polskiej nauki i sposób jej ewaluacji. Ci ludzie to gdzieś opublikowali. Co prawda pisemko jest raczej paranaukowe niż naukowe, niemniej jednak na ich stronie czytamy:

„Czasopismo Energetyka istnieje od 1947 roku. Wydawane jest przez jedną z największych organizacji twórczych o charakterze naukowo technicznym – Stowarzyszenie Elektryków Polskich – zrzeszającej inżynierów i techników elektryków wszystkich specjalności oraz osób, których działalność zawodowa lub pozazawodowa wiąże się z szeroko rozumianą elektryką.”

I jeszcze:

„Oceny każdego artykułu naukowego Redakcja powołuje dwóch niezaleznych recenzentów z listy recenzentów wspólpracujących, ogłaszanej corocznie na stronach internetowych czasopisma (…)”
Nie udało mi się dotrzeć do listy recenzentów. Najwyraźniej istnieją jeszcze, co najmniej dwie osoby, które uważają, że temperatury nie rosną, gazy cieplarniane nie mają nic wspólnego z efektem cieplarnianym itp. Ciekawe, czy też uczą nowe pokolenia i kształtują polski potencjał naukowy.

Wyróżnienia i koszulki z logo Nauki o klimacie otrzymują także Robert Drabik, Witold Gawlik, Natalia Kępa, Joanna Lenart i Maciej Pokrzywa. Na specjalne wyróżnienie (i koszulkę Nauki o klimacie) zasłużył zdaniem redakcji także Bartosz Grabowski za twórcze rozwinięcie wizji prof. Janiny Trepińskiej na temat rzekomej karczmy budowanej po środku Bałtyku.

Wyobraziłem sobie tę karczmę, w której zapewne wesoło buzował ogień w kominku – bo przecież ludzie musieli się ogrzać – i w której nad paleniskiem pieczono całe prosięta, bo niby czemu nie. Ten ogień rozpalano tuż nad lodem, ale ten wcale się nie topił – zapewne prof. Trepińska umiałaby to wyjaśnić. Był to bardzo nietypowy lód – nie zarwał się pod całym budynkiem karczmy, pod jego klientelą i pod stojącymi tuż obok zaprzęgami i końmi bywalców. A jak musiała wyglądać budowa! Deski i kamienie wieziono setki kilometrów na środek Bałtyku. To samo dotyczyło codziennej dostawy piwa i pożywienia z lądu, chyba że obok postawiono browar i inne budynki gospodarcze. Nie wiem tylko, na czym pasły się zwierzęta, których mięsiwo podawano w tej gospodzie. Być może też na lodzie – w końcu, jak ustaliliśmy, nie był to zwykły lód.

Do laureatów wysłaliśmy wiadomości za pośrednictwem poczty elektronicznej. Jeśli do Państwa nie dotarły, prosimy o mejl na adres kontakt@naukaoklimacie.pl.

Karykatury prezentowane na naszej stronie powstają z użyciem narzędzia SP-Studio.

The post Klimatyczna bzdura roku 2016 appeared first on Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl.