Chcesz stanąć oko w oko z gigantycznym krylem, porozmawiać z mieszkańcami Kiribati i Arktyki lub odbyć podróż w czasie? Wszystkie te atrakcje czekają na Ciebie w najnowszym pawilonie wrocławskiego ogrodu zoologicznego.

Rysunek 1. Pawilon „Klimat, zwierzęta, ludzie” tuż przy wejściu do wrocławskiego ZOO. Zdjęcie: A. Kardaś.

Od grudnia zeszłego roku na gości odwiedzających wrocławskie ZOO czeka nowa atrakcja – pawilon KLIMAT, ZWIERZĘTA, LUDZIE, zbudowany w ramach projektu „Dwa bieguny cały świat”. Zgromadzone na wystawie eksponaty multimedialne pozwalają małym i dużym odkryć powiązania pomiędzy ociepleniem klimatu a sytuacją ludzi i zwierząt zamieszkujących różne rejony Ziemi. Jak sygnalizuje już sam wygląd budynku (przypominającego wielkie igloo), szczególnie dużo uwagi poświęcono mieszańcom dalekiej północy. Nic dziwnego – to właśnie ich terytorium ogrzewa się najszybciej i w związku z tym przechodzi dramatyczne przemiany (czytaj więcej w tekście Arktyczne wzmocnienie).

Redaktor Nauki o klimacie lub czytelnik, który miał okazję spotkać się z nami na którymś z festiwali nauki, już od wejścia czuje się w Pawilonie jak w domu. Gości wita bowiem polarnik Jasiek proponujący udział w… quizie wiedzy o klimacie i rejonach podbiegunowych (zobacz nasze quizy, weź udział w quizie na stronie ZOO).

Rysunek 2. Quiz na temat zmiany klimatu i rejonów podbiegunowych odtwarzany przy wejściu do Pawilonu. Zdjęcie: A. Kardaś

Kolejne eksponaty pozwalają lepiej poznać zagrożenia, jakie ocieplenie klimatu, zanieczyszczenie środowiska i inne działania człowieka przynoszą wielkim i małym zwierzętom. Możemy zrobić sobie zdjęcie z naturalnej wielkości modelem narwala i zupełnie nienaturalnej wielkości modelem kryla.

Rysunek 3. Autorka z artykułu w towarzystwie wielkiego kryla. Zdjęcie: A. Kardaś

Choć w rzeczywistości kryle to skorupiaki o długości pojedynczych centymetrów, ich znaczenie w oceanicznym łańcuchu pokarmowym jest nieocenione. Stanowią między innymi główne pożywienie pingwinów Adeli oraz fiszbinowców, takich jak np. płetwal błękitny.

Jako że zmiana klimatu daje się we znaki nie tylko zwierzętom, ekspozycja pozwala nam także poznać problemy ludzi z różnych stron świata. Wypatrzymy ich najpierw przez specjalne lunety skierowane w stronę wielkiego globusa. Jeśli zainteresują nas ich historie, możemy… zatelefonować do nich z jednej ze specjalnie umieszczonych w Pawilonie budek telefonicznych. Wystarczy wybrać numer, by posłuchać opowieści Inuity, Nigeryjczyka, mieszkanki Kiribati czy… Jaśka z Polski. To jeden z eksponatów szczególnie lubianych przez dzieci.

Rysunek 4. Eksponat demonstrujący wykorzystanie rdzeni lodowych do badania historii klimatu. Z prawej strony – budki telefoniczne, w których można posłuchać opowieści o zmianie klimatu w różnych częściach świata. Zdjęcie: A. Kardaś

Drugim jest wehikuł czasu ze stacji Wostok. Animacja komputerowa pokaże nam, jak z użyciem nowoczesnej techniki wydobywa się z głębi lądolodu długi lodowy rdzeń. Do ręki dostaniemy wajchę, dzięki której będziemy mogli przesuwać się wzdłuż rdzenia i zaglądać w przeszłość klimatu – do czasów średniowiecza, Cesarstwa Rzymskiego, a nawet początków ludzkości.

Rysunek 5. Gra dla dzieci oraz multimedialna tablica przedstawiająca, w jaki sposób działalność człowieka zagraża środowisku i mieszkańcom obszarów podbiegunowych oraz co możemy zmienić, by tego uniknąć. Zdjęcie: A. Kardaś

Dowiedziawszy się, jakie skutki niesie ze sobą zmiana klimatu, możemy zechcieć jakoś jej zapobiec. Na szczęście przygotowujący wystawę pracownicy ZOO pomyśleli również o tym. W głębi wrocławskiego igloo znajdziemy… kuchnię. Wyglądającą zupełnie jak zwykła, domowa kuchnia z lodówką, ekspresem do kawy i zmywarką. Na każdym sprzęcie znajdziemy jednak wskazówki dotyczące tego, jak go używać, by jednocześnie oszczędzać wodę i energię. Elektroniczny blat kuchenny zaproponuje nam przepisy na dania jak najmniej obciążające dla środowiska, a przy osobnych stanowiskach przećwiczymy segregowanie odpadów i obliczymy swój „ślad węglowy”.

Rysunek 6. Kącik poświęcony segregowaniu odpadów. Zdjęcie: A. Kardaś

Ekspozycja w pawilonie KLIMAT, ZWIERZĘTA, LUDZIE jest dopracowana nie tylko pod względem atrakcyjności wizualnej i interaktywności ekspozycji, ale również pod kątem merytorycznym. Jak powiedziała nam Katarzyna Walowska z wrocławskiego ZOO:

Pomysłodawcą całego projektu byli pracownicy Sekcji Marketingu i Edukacji wrocławskiego zoo. Pomysł na Pawilon zrodził się „na pniu”, kiedy postanowiliśmy zrobić coś więcej, niż zwyczajowe dla naszych poprzednich kampanii European Associacion of Zoos and Aquaria przygotowanie zajęć i materiałów edukacyjnych. Realizacja niektórych ekspozycji była merytorycznie łatwa, jak na przykład historia niedźwiedzia polarnego, inne z kolei wymagały od zespołu projektowego starannego poszerzenia dotychczasowej wiedzy. Tak było w przypadku „Stacji Wostok”. Przystępując do jego realizacji nie zdawaliśmy sobie sprawy ze stopnia skomplikowania zagadnienia i bogactwa informacji. Tu trzeba było uciec się do skrótów myślowych i uproszczeń. Z pomocą przyszedł nam dr. Andrzej Boczarowski, twórca Juraparku i Parku Nauki i Ewolucji Człowieka. Aby podać możliwie najdokładniejsze dane dotyczące zasięgu lądolodu na obu półkulach w stanowisku „Klimatyzatory Ziemi”, skorzystaliśmy z bazy danych National Snow and Ice Data Center oraz materiałów publikowanych przez NASA. Inspiracją były dla nas także artykuły zamieszczane w serwisie naukaoklimacie.pl .

Od otwarcia (16.12.2015) do połowy września 2016 pawilon odwiedziło już prawie 250 tysięcy osób. Serdecznie zachęcamy do skorzystania z najbliższej okazji do powiększenia tej liczby oraz śledzenia strony projektu „Dwa bieguny cały świat” (również na Facebooku).

Budowa Pawilonu była możliwa dzięki dofinansowaniu ze środków funduszy EOG pochodzących z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, w ramach projektu pn. „Edukacja ekologiczna w zakresie ochrony różnorodności biologicznej w obliczu zmian klimatycznych, realizowana zgodnie z misją wrocławskiego zoo”.

Więcej zdjęć na naszym fejsbukowym profilu!

Aleksandra Kardaś

Opublikowano: 19 września 2016

Zasady komentowania na Nauka o klimacie

Nasza strona służy popularyzacji nauki. Chętnie odpowiadamy na pytania, ale nie akceptujemy spamu i dezinformacji.